"Cần phải có những phương án sẵn sàng bảo vệ chủ quyền"

Với những vi phạm trên Biển Đông, chúng ta cũng cần có những phương án sẵn sàng bảo vệ chủ quyền lãnh thổ ở mức cao nhất, tốt nhất.

Thiếu tướng Nguyễn Xuân Tỷ, Ủy viên, Đại biểu Quốc hội kiêm nhiệm thuộc Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội đã chia sẻ với Đất Việt như vậy bên hành lang kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa 13.

PV: - Thưa Thiếu tướng, trong phiên khai mạc Quốc hội Bộ trưởng Bộ Quốc phòng có chia sẻ với báo chí về kết quả chuyến thăm và làm việc tại Trung Quốc gần đây. Theo đó liên quan đến việc Trung Quốc xây dựng một số công trình trên Biển Đông nhiều chuyên gia lo ngại hướng xây dựng của Trung Quốc là để hình thành một căn cứ quân sự tấn công, rồi khu vực nhận diện phòng không...đe doạ mối an ninh hàng hải trong khu vực. Bộ trưởng Phùng Quang Thanh cho rằng đương nhiên bên nào tiến hành xây dựng thì đó cũng là căn cứ quân sự cả. Vậy nhìn nhận câu chuyện này ở góc độ một vị tướng trong quân đội ông có suy nghĩ gì?

Thiếu tướng Nguyễn Xuân Tỷ: - Tôi cho rằng trên Biển Đông phải căn cứ vào Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC)”. Tức là các bên liên quan cam kết tự kiềm chế không tiến hành các hoạt động làm phức tạp hoặc gia tăng các tranh chấp và ảnh hưởng tới hòa bình và ổn định, kể cả không tiến hành các hoạt động đưa người đến sinh sống trên các đảo, bãi đá ngầm, bãi cát ngầm, dải đá ngầm và những cấu trúc khác hiện chưa có người sinh sống và xử lý các bất đồng một cách xây dựng.

Vì nước nào cũng muốn tuyên bố khu vực đó thuộc về của mình tức là đang có tranh chấp, cho nên buộc các nước phải chấp hành DOC.

Còn Trung Quốc không chấp hành đúng theo tuyên bố này có nghĩa là vi phạm Luật quốc tế, vi phạm DOC.

Còn nếu nói Gạc Ma hay việc xây dựng trên các đảo này để thành căn cứ quân sự thì cũng chưa đủ cơ sở để khẳng định, tuy nhiên đó chắc chắn là sự mở rộng làm căn cứ hậu cần. Mà điều này thì tác động trực tiếp đến chủ quyền và tuyên bố lãnh thổ của mỗi quốc gia.

Cũng phải nói rằng với Trung Quốc lực lượng phương tiện rất mạnh, phương tiện lớn nên có thể đi xa, đi sâu xuống Biển Đông nên việc những công trình được xây dựng trên biển có thể sẽ gây bất lợi cho Việt Nam.

Thiếu tướng Nguyễn Xuân Tỷ: "Những công trình được xây dựng trên biển có thể sẽ gây bất lợi cho Việt Nam".

Cần lên tiếng đúng mức, có phương án phù hợp

PV: - Việt Nam và Trung Quốc đều thống nhất phải thực hiện DOC - nghĩa là không mở rộng, làm phức tạp thêm tranh chấp. Hai bên phải hợp tác theo tinh thần hữu nghị của lãnh đạo hai Đảng, Nhà nước, giữ gìn môi trường ổn định, hòa bình và kiểm soát cho được hoạt động của lực lượng vũ trang hai nước trên biển, không dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực và để xảy ra xung đột vũ trang ở trên biển. Nhìn lại những hành động thời gian qua ông có tin Trung Quốc sẽ thực hiện đúng theo sự thỏa thuận này?

Thiếu tướng Nguyễn Xuân Tỷ: - Nếu nhà nước hai bên và các lãnh đạo cấp cao đã thỏa thuận, xây dựng lòng tin với nhau thì đây cũng là điều thuận lợi.

Nói chung bây giờ phải tin vào những thỏa thuận đó, nếu Trung Quốc làm trái với thỏa thuận thì rõ ràng là dư luận quốc tế cũng sẽ không bỏ qua.

Tuy nhiên về phía Việt Nam tôi cho rằng cũng phải có những theo dõi, đánh giá giữa lời nói và hành động của Trung Quốc, đồng thời nhìn nhận những vi phạm hiện nay là những gì, tác động tới đâu, cần hướng tới là gì… để có phân tích và có phương án phù hợp.

Nếu thấy sự vi phạm đó không dừng lại thì đương nhiên phải tiếp tục lên tiếng đấu tranh để Trung Quốc thấy được sự phản đối mạnh mẽ của Việt Nam để họ tự điều chỉnh.

PV: - Nghĩa là chúng ta chờ đợi những hành động cụ thể chứ không phải chỉ nghe lời nói hay lời hứa suông. Ông trông đợi điều gì trước sự việc Trung Quốc vi phạm DOC trên Biển Đông và như phân tích của ông là có ảnh hưởng bất lợi cho Việt Nam? Trong trường hợp họ không thực hiện, ông có cho rằng Việt Nam nên kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế?

Thiếu tướng Nguyễn Xuân Tỷ: - Đúng như vậy. Tôi cho rằng hai nước hiện nay đã có thỏa thuận vì vậy chúng ta cũng cần chủ động đối phó, ngăn ngừa và phản ứng khi thấy có động thái trái thỏa thuận cấp cao giữa hai nước, vi phạm DOC.

Khi đó thì Việt Nam phải lên tiếng mạnh mẽ để phía Trung Quốc thấy được sự sai trái của mình. Chúng ta cũng cần có những phương án sẵn sàng bảo vệ chủ quyền lãnh thổ ở mức cao nhất, tốt nhất.

Tôi nghĩ rằng những hành động cụ thể là quan trọng vì nó đảm bảo niềm tin giữa hai nước.

Còn đối với trong nước, niềm tin chính trị vô cùng quan trọng. Do vậy vấn đề phản ứng như thế nào để bảo vệ giữ vững chủ quyền lãnh thổ quốc gia sẽ đảm bảo niềm tin không bị giảm sút.

Xin trân trọng cảm ơn Thiếu tướng!

• Bích Ngọc (thực hiện)