Vụ Từ Tài Hậu và 'bài toán quân đội' của ông Tập

Thượng tướng Từ Tài Hậu đã bị khởi tố trong bối cảnh hơn 50 tướng lĩnh quân đội Trung Quốc cam kết trung thành với Chủ tịch QUTW Tập Cận Bình…

Kết thúc điều tra, khởi tố hình sự vụ án Từ Tài Hậu

Ông Andrei Karneev, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á và châu Phi Đại học tổng hợp Moscow đã bình luận rằng, vụ án Từ Tài Hậu sẽ thể hiện cho dư luận thấy ban lãnh đạo đảng Cộng sản Trung Quốc quyết tâm đấu tranh chống tham nhũng, đặc biệt trong quân đội và khẳng định không một quan chức cấp cao nào được phép đặt mình trên luật pháp.

Ông Từ Tài Hậu quan chức quân sự cao cấp nhất trong lịch sử Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc bị quyết định khởi tố hình sự. Tuy nhiên, chưa rõ là liệu phiên tòa xét xử có diễn ra hay không và với mức độ công khai nhường nào trước các phương tiện truyền thông. Tuy nhiên, có thể chắc chắn rằng nó sẽ không giống phiên xét xử ông Bạc Hy Lai.

Phiên tòa xét xử ông Bạc Hy Lai, cựu Bí thư tỉnh ủy Trùng Khánh đã cho thấy cấp độ cởi mở mới của “nữ thần Công lý Trung Quốc”. Phiên tòa xét xử ông Bạc diễn ra trong vòng 5 ngày, từ 22 đến 26/8 tại tòa án Nhân dân thành phố Tế Nam, tỉnh Sơn Đông và được công khai trước tất cả các phương tiện thông tin đại chúng.

Tuy nhiên, lần này sẽ đả động tới một nhân vật hàng đầu của lực lượng vũ trang Trung Quốc và những câu hỏi rất nhạy cảm về an ninh quốc gia có khả năng sẽ xuất hiện trong các phiên xét xử của tòa án. Vì vậy, có thể Bắc Kinh sẽ áp dụng những quy tắc khác. Điều rõ ràng là nếu phiên tòa diễn ra, cơ hội tha bổng của ông Từ sẽ bằng “không”.

Theo thông báo, hồ sơ Từ Tài Hậu do các cơ quan thanh tra của Đảng cộng sản Trung Quốc điều tra có lẽ sẽ được chuyển tới cơ cấu thực thi pháp luật, sau khi Hội nghị trung ương 4 khóa XVIII bế mạc. Chủ đề chính của hội nghị là đấu tranh chống tham nhũng và xây dựng "nhà nước điều hành bằng pháp luật".

Tin tức về số phận của Từ Tài Hậu được nhiều nhà quan sát coi là sự kiện mang tính bước ngoặt. Từ trước tới nay, các vụ án lạm dụng quyền lực và tham nhũng trong quân đội Trung Quốc hiếm khi được đưa ra công luận. Lần này, chính quyền thể hiện sự cương quyết phổ biến cuộc đấu tranh không chỉ ở các cấp cao nhất của bộ máy hành chính mà trong cả giới tướng lĩnh quân đội.

Ông Tập Cận Bình đích thân chủ trì lễ phong tặng quân hàm cho 4 Thượng tướng mới của PLA

Như được biết, trong giai đoạn Tổng Bí thư Hồ Cẩm Đào (2002-2012) lãnh đạo, ông rất ít can thiệp vào các vấn đề quân sự, Thượng tướng Từ Tài Hậu là nhân vật quan trọng xác định chính sách nhân sự trong hàng ngũ tướng lĩnh quân đội Trung Quốc. Do đó, có thể hiểu việc bóc trần nhân vật này là hồi chuông báo động với đội ngũ không nhỏ các sĩ quan cấp cao từng được văn phòng tướng Từ bổ nhiệm.

Về mặt công khai, bản án cho rằng, dưới thời Từ Tài Hậu có những trường hợp đã được nâng cấp nhờ hối lộ bằng nhiều hình thức. Tuy nhiên, một số phương tiện truyền thông nước ngoài tích cực thảo luận giả thiết khác về các vụ vạch trần đang diễn ra ở Trung Quốc. chẳng hạn, chiến dịch chống tham nhũng liên quan trực tiếp tới cuộc cạnh tranh của các nhóm cầm quyền.

Theo đó, ông Từ Tài Hậu và một số tướng lĩnh cao cấp muốn nhân dịp Hội nghị trung ương khóa XVIII gạt ông Tập Cận Bình và đưa chính khách có uy tín là Bạc Hy Lai lên nắm quyền. Giờ đây, Chủ tịch Tập đã tập trung trong tay quyền lực to lớn và phương pháp thuận tiện nhất để trừng phạt những kẻ chủ mưu không phải vạch trần tham vọng chính trị mà là cáo buộc tội danh tham nhũng.

Còn nhiều giả thiết khác về những bê bối trong giới lãnh đạo Trung Quốc. Điều tra và truy tố quan chức, cán bộ đảng cấp cao có thể là những mưu tính với cơ động chính trị, thu hút sự hỗ trợ cho ban lãnh đạo mới, đặc biệt trước thềm những cải cách kinh tế sâu sắc.

Chưa ai dám khẳng định là những giả thuyết này đúng hay sai nhưng đã có những liên hệ các vụ việc Bạc Hy Lai, Chu Vĩnh Khang, Từ Tài Hậu và cả nghi án Quách Bá Hùng với hàng loạt những “động thái bất thường” sau đó như ông Tập thăng cấp cho hàng loạt lãnh đạo chủ chốt quân đội và trào lưu “cam kết trung thành” với chủ tịch Tập của hơn 50 tướng lĩnh

Hơn 50 tướng lĩnh “cam kết trung thành” với Chủ tịch Tập

Chỉ trong đầu tháng 7, ông Tập đã ký quyết định phong hàm cho 4 thượng tướng, 8 trung tướng và 18 Thiếu tướng. Hầu hết các tướng này đều nắm vị trí trọng yếu trong quân đội Trung Quốc hiện nay, bao gồm cả chỉ huy các quân khu và lực lượng hải quân. Cơ bản số này đều là tướng lĩnh thân cận của ông Tập Cận Bình.

Ông Bạc Hy Lai - một trong những “con hổ” hàng đầu bị hạ bệ

4 người được thăng hàm Thượng tướng - cấp hàm cao nhất hiện nay của quân đội Trung Quốc. Bao gồm, Phó tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc Thích Kiến Quốc, Tư lệnh quân khu Thẩm Dương Vương Giáo Thành, Chính ủy quân khu Thẩm Dương Chử Ích Dân và Chính ủy quân khu Quảng Châu Ngụy Lượng.

Cũng trong tháng 7, hàng loạt quân khu và quân binh chủng PLA cũng đã tổ chức long trọng lễ nâng quân hàm cấp tướng của các tướng lĩnh từ Thiếu tướng đến Trung tướng, cụ thể: Quân khu Quảng Châu (10 tướng), Quân khu Nam Kinh (14 tướng) và Quân chủng hải quân Trung Quốc (2 tướng).

Một quan chức quân đội về hưu nhận định: “Thượng tướng Từ là con hổ lớn nhất trong quân đội. Nếu Chủ tịch Tập muốn xây dựng uy tín của mình trong quân đội thì phải triệt hạ được con hổ này nhằm thực hiện cam kết diệt cả hổ lẫn ruồi (tức cả quan lớn lẫn quan nhỏ tham nhũng) mà ông đưa ra trong cuộc chiến chống tham nhũng”.

Được biết, Thượng tướng Từ Tài Hậu - nguyên Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc, từng là thành viên của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc các nhiệm kỳ 15, 16 và 17 đồng thời là ủy viên Bộ Chính trị Trung Quốc giai đoạn từ 2007 đến 2012.

Giới chuyên gia phân tích quân sự cho rằng, việc hạ bệ hàng loạt quan chức cao cấp chính quyền và kỷ luật nhiều tướng lĩnh quân đội, cùng với việc phong tướng ồ ạt lần này là động thái cho thấy vị Chủ tịch quân ủy trung ương Trung Quốc Tập Cận Bình đang nỗ lực đẩy nhanh tốc độ "thay máu" cho quân đội, nhằm củng cố vững chắc quyền lực của mình.

Điều này không phải không có cơ sở khi chỉ trong vòng 6 tuần từ đầu tháng 3 đến tháng 4 năm nay, 53 tướng lĩnh cao cấp của Quân đội Trung Quốc đã phát biểu tuyên bố trung thành với ông Tập một cách công khai trên các phương tiện truyền thông chính thức của Đảng và Quân đội nước này như Nhân dân nhật báo, báo Quân giải phóng…

Vụ Từ Tài Hậu đã kết thúc điều tra, bước sang giai đoạn khởi tố vụ án

Điều dễ nhận thấy nhất là, tất cả tướng lĩnh của PLA đồng loạt tuyên bố “sẽ học tập chăm chỉ và thực hiện Tư tưởng của Chủ tịch Tập về quốc phòng và chiến lược quân sự”. Điều này cho thấy, ông Tập đã quyết tâm xây dựng hình ảnh một lãnh tụ, có sức mạnh chi phối quân đội, tương tự như những vị tiền bối Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình… đã làm.

Được biết, các tướng lĩnh Trung Quốc viết “quyết tâm thư” này sau khi đã tham dự 3 khóa học, mỗi khóa 6 ngày về “Tư tưởng quân sự Tập Cận Bình” tại đại học Quốc phòng. Đặc biệt, khóa học cuối từ ngày 8-13/4 có chủ đề về việc làm thế nào xây dựng một quân đội mạnh, biết đánh và biết đánh thắng để thực hiện "giấc mơ Trung Hoa".

Đây là lần đầu tiên rất nhiều sĩ quan cao cấp đã tuyên bố trung thành với một Chủ tịch Quân ủy trung ương, kể từ khi Trung Quốc cải cách mở cửa vào cuối những năm 1970. Nó đã phát đi một tín hiệu không bình thường, thể hiện rằng quân đội Trung Quốc đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng về niềm tin, cần phải có những động thái trấn an về tư tưởng.

Các nhà phân tích cho rằng, “chiến dịch cam kết” vừa qua đã cho thấy ông Tập phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng cả trong nước và quốc tế, cần phải củng cố lòng trung thành của các sĩ quan quân đội cấp cao. Các cam kết trung thành đặc biệt của các tướng lĩnh cao cấp sẽ giúp ông Tập nâng cao tinh thần của các sĩ quan trung cấp và binh lính Trung Quốc.

Vừa qua, Quân ủy trung ương Trung Quốc đã chỉ thị cho tất cả các đơn vị trong quân đội treo hình 5 lãnh tụ hàng đầu từ Mao Trạch Đông đến Tập Cận Bình trong các phòng họp của đơn vị, đồng thời treo các khẩu hiệu quan trọng, thể hiện những Tư tưởng chỉ đạo chủ yếu của các vị lãnh đạo quốc gia qua từng thời kỳ.

Điều này càng chứng tỏ ông Tập sẽ duy trì các hoạt động tuyên truyền để quân đội nước này thấm nhuần tư tưởng quân sự của mình, tương tự như như những gì các bậc tiền bối Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình…, đã làm, để ngày càng nắm chắc quân đội, củng cố địa vị Lãnh đạo tuyệt đối trong Đảng, Nhà nước và Quân đội.

• Thiên Nam