Nhật Bản đứng ngoài khu vực mậu dịch tự do

© Photo: REUTERS/Kim Kyung-Hoon

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye đã ký kết hiệp định khu vực mậu dịch tự do. Trong quan hệ thương mại lẫn nhau hai bên sẽ ngừng áp thuế nhập khẩu với 90% các mặt hàng.

Thỏa thuận là mốc lịch sử quan trọng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Hàn Quốc, không hề vô tình khi diễn ra tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Bắc Kinh, - bà Svetlana Suslina thuộc Trung tâm Các nghiên cứu về Hàn Quốc, Viện Nghiên cứu Viễn Đông nêu nhận xét:

“Việc chọn một địa điểm nổi bật như APEC để ký kết hiệp định cho thấy sự thừa nhận tầm quan trọng của sự kiện. Cả hai quốc gia này có vai trò rõ rệt trong kim ngạch thương mại thế giới. Năm 2013 sau khi vượt Hoa Kỳ, Trung Quốc trở thành thủ lĩnh thế giới về thương mại nước ngoài với doanh thu vượt 4 nghìn tỷ đô la. Hàn Quốc cũng có chỉ số thương mại ấn tượng: hơn một nghìn tỷ đô la. Những con số ấy cho phép hình dung quy mô triển vọng kinh tế mở ra nếu kết hợp hai thị trường. Đặc biệt, hiệp định giữa Bắc Kinh và Seoul có những điều khoản về hợp tác ngoại thương trong lĩnh vực dịch vụ, đầu tư, tài chính và thông tin liên lạc. Như vậy, một khối kinh tế lớn được tạo ra trong khu vực.”

Hôm nay, Trung Quốc là đối tác thương mại chính của Hàn Quốc chiếm 21% kim ngạch ngoại thương nước này. Hiệp định mới về khu vực mậu dịch tự do được Seoul và Bắc Kinh coi như một thành tựu đáng kể trong quan hệ giữa hai nước, - bà Svetlana Suslina nhấn mạnh:

“Ở Hàn Quốc thỏa thuận rõ ràng được coi là một chiến thắng. Hàn Quốc có hiệp định thương mại tự do tương đương với Mỹ và EU, nhưng họ tin rằng nền kinh tế Hàn Quốc sẽ nhận được những lợi ích lớn nhất từ thỏa thuận với Trung Quốc – đó là những kích tác cần thiết để hiện đại hóa và thu hút đầu tư. Trung Quốc quan tâm không chỉ tới thị trường tiêu thụ mà cả khả năng tiếp cận công nghệ. Một thời gian dài, Trung Quốc được coi là nhà máy của thế giới. Nhưng ngày nay Bắc Kinh đang thay đổi chiến lược kinh tế phát triển các ngành công nghiệp tiên tiến và ứng nghiệm. Hàn Quốc có khả năng hỗ trợ Bắc Kinh trong mục tiêu này.”

Tokyo không khỏi ghen tị khi dõi theo sự xích lại gần của Bắc Kinh và Seoul. Đối với Nhật Bản, hiệp định giữa Trung Quốc và Hàn Quốc là tín hiệu kinh tế lẫn chính trị, - chuyên gia Valery Kistanov thuộc Trung tâm Nghiên cứu Nhật Bản Viện hàn lâm Khoa học Nga:

“Quan hệ của Nhật Bản với Trung Quốc và Hàn Quốc hiện nay khá căng thẳng. Bên cạnh thỏa thuận về kinh tế, Bắc Kinh và Seoul đã có một lập trường chung mạnh mẽ về quá khứ lịch sử của Nhật Bản. Điều này được thể hiện trong mối quan tâm chung của họ về nguy cơ phục hồi chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản. Trước cuộc hội đàm của ông Tập Cận Bình với ông Abe bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC tại Bắc Kinh, các lãnh đạo Trung Quốc và Hàn Quốc đã từ chối gặp gỡ Thủ tướng Nhật Bản một thời gian dài. Trên thực tế, bộ đôi bài Nhật hình thành gồm Trung Quốc và Hàn Quốc. Ban đầu, hiệp định khu vực mậu dịch tự do được thảo luận giữa ba quốc gia Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản. Thế nhưng Nhật Bản đã bị bỏ lại, thỏa thuận không thể ký trong không khí căng thẳng giữa các nước này những năm gần đây. Sự phối hợp đường lối bài Nhật của Bắc Kinh và Seoul chắc chắn là mối lo ngại đối với Tokyo.”

Nhiều nhà kinh tế lưu ý rằng sự suy thoái mối quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản do quần đảo Senkaku ở biển Hoa Đông đã tác động rất tiêu cực đến hoạt động thương mại giữa hai nền kinh tế lớn này của châu Á - Thái Bình Dương. Trong khi thương mại giữa Bắc Kinh và Seoul có xu hướng tăng thì kim ngạch giữa Trung Quốc và Nhật Bản lại bị thu hẹp, so với năm 2012 giảm 6,5 phần trăm.