Trung Quốc tăng cường dồn ép Nhật Bản

Trung Quốc tăng cường leo thang dồn ép Nhật Bản?

Trong khi yêu cầu Nhật Bản ngừng chặn máy bay của mình, Trung Quốc lại điều tàu xâm nhập vào vùng biển Nhật Bản.

Những tháng qua, căng thẳng giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã lên cao khi các bên không ngừng cáo buộc nhau điều máy bay quân sự áp sát máy bay nước mình, gần khu vực xảy ra tranh chấp lãnh thổ.

Bắc Kinh và Tokyo cùng khẳng định một chuỗi đảo mà Tokyo đang kiểm soát thuộc chủ quyền của mình.

Chuỗi đảo Senkaku/Điếu Ngư trên biển Hoa Đông từ lâu là tâm điểm tranh chấp giữa Nhật Bản và Trung Quốc.

Bắc Kinh hồi năm ngoái tuyên bố thiết lập vùng nhận dạng phòng không trên hầu như toàn bộ diện tích biển Hoa Đông, châm ngòi cho phản ứng giận dữ từ Nhật và Mỹ.

Theo thống kê của phía Nhật, trong giai đoạn từ tháng 7 tới tháng 9, nước này đã điều 103 đợt chiến đấu cơ lên chặn máy bay Trung Quốc, tăng 29% so với cùng kỳ năm ngoái, dữ liệu của Bộ quốc phòng Nhật cho biết.

Tuy nhiên, đáp lại, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Yang Yujun cho rằng, những con số được Nhật công bố cho thấy chính xác sự gia tăng tần suất các đợt đeo bám, quan sát và ngăn chặn của Nhật đối với máy bay quân sự Trung Quốc. Thậm chí, ngày 30/10, Trung Quốc còn lên tiếng đề nghị Nhật Bản ngừng các vụ điều chiến đấu cơ chặn máy bay Trung Quốc.

“Những hành động như vậy của phía Nhật chính là nguyên nhân của các vấn đề an toàn hàng không Trung – Nhật, và chúng tôi hối thúc Nhật ngừng lối hành động sai lầm của họ”.

Trong khi chỉ trích Nhật Bản về hoạt động của các máy bay quân sự trên biển Hoa Đông, cũng trong ngày 30/10,  Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản (JCG) cho biết 3 tàu cảnh sát biển Trung Quốc đã đi vào vùng biển của Nhật Bản, gần quần đảo tranh chấp mà nước này gọi là Senkaku còn Trung Quốc gọi là Điếu Ngư trên biển Hoa Đông. Đây là lần xâm phạm đầu tiên kể từ ngày 18/10 trở lại đây.

Theo Sở chỉ huy Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Khu vực số 11 ở thành phố Naha, tỉnh Okinawa, các tàu Trung Quốc đã hoạt động trong khu vực tiếp giáp bên ngoài vùng biển của Nhật Bản từ hôm 24/10.

Hành động của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh nhiều người đang trông mong vào cuộc gặp cấp cao giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) sắp diễn ra vào tháng 11 tới. Ngay cả Thủ tướng Abe cũng nhiều lần tỏ ý rằng ông muốn đạt được cuộc gặp này.

Ngày 16/10, tờ Mainichi Shimbun đưa tin tức Nhật Bản đã đưa ra 3 đề nghị cho các cuộc đàm phán với Trung Quốc về tình trạng của quần đảo Senkaku. Thứ nhất, Thủ tướng Abe sẽ tái khẳng định với Chủ tịch Tập Cận Bình rằng Senkaku là một phần vốn có của lãnh thổ Nhật Bản. Sau đó, ông Abe sẽ thừa nhận rằng Trung Quốc cũng giống như vậy. Và cuối cùng ông đề nghị giải quyết vấn đề thông qua đối thoại song phương trong thời gian tới.

Trung Quốc đã yêu cầu ông Abe thừa nhận sự tồn tại tranh chấp lãnh thổ và coi đó như tiền đề cho cuộc gặp song phương bên lề hội nghị APEC.

Người đứng đầu phòng nghiên cứu Nhật Bản của Viện phương Đông thuộc Viện hàn lâm khoa học Nga Valery Kistanov cũng cho rằng, các tuyên bố gần đây của Thủ tướng Abe đã cho thấy tín hiệu tích cực: ngoài việc kêu gọi hợp tác kinh tế cùng có lợi, qua tuyên bố đó còn thấy khả năng quan hệ chính trị thân thiện ổn định giữa Tokyo và Bắc Kinh.

Dù thông tin trên báo Mainichi Shimbun chưa được xác nhận nhưng có vẻ như Trung Quốc đang muốn lợi dụng hy vọng của Nhật Bản về cuộc gặp giữa nguyên thủ hai nước để gia tăng sức ép lên Nhật Bản.

Cần nhắc lại rằng, ông Tập Cận Bình đã luôn từ chối gặp mặt lãnh đạo Nhật Bản kể từ khi ông Abe nhậm chức hồi tháng 12/2012. Một khi Nhật Bản thừa nhận Senkaku/Điếu Ngư đang trong tình trạng tranh chấp (điều trước nay Tokyo luôn từ chối thực hiện -PV) sẽ làm thay đổi hiện trạng ở khu vực, từ đó Trung Quốc sẽ thực hiện các bước đi để hướng tới đồng quản lý các hòn đảo tranh chấp.

• An Nhiên