Trung Quốc đã sẵn sàng sát cánh Mỹ

Trung Quốc đã sẵn sàng sát cánh Mỹ chống khủng bố?

Trung Quốc phản đối mọi hình thức khủng bố và sẵn sàng hợp tác với Mỹ để đối phó với mối đe dọa khủng bố. 

Đó là tuyên bố của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị khi gặp Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel tại Lầu Năm Góc hôm 1/10.

Ông Vương Nghị cho biết cả hai bên nên nỗ lực thực hiện tương tác và hợp tác tích cực tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Theo ông Vương Nghị, Trung Quốc tôn trọng ảnh hưởng truyền thống và những lợi ích thực tế của Mỹ tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương cũng như ủng hộ Washington trong việc đóng vai trò xây dựng trong các vấn đề của khu vực này song Mỹ nên tôn trọng vị thế và ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực cũng như nhu cầu có không gian phát triển hợp lý và các quyền hợp pháp của Bắc Kinh.

Ông cho hay Bắc Kinh hy vọng Washington sẽ giải quyết thỏa đáng các vấn đề gây cản trở cho sự phát triển quan hệ Trung Quốc-Mỹ như bán vũ khí cho Đài Loan, các tàu chiến và việc máy bay quân sự của Mỹ tiếp cận để do thám Trung Quốc.

Ông nhấn mạnh Trung Quốc và Mỹ nên xây dựng lòng tin chiến lược với nhau, đặc biệt là sự tin cậy lẫn nhau giữa quân đội hai nước và giảm bớt nghi ngờ.

Cảnh sát chống bạo động Trung Quốc diễn tập chống khủng bố ở Tân Cương

Về phần mình, bày tỏ chúc mừng nhân kỷ niệm 65 năm thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, ông Hagel cho rằng Mỹ và Trung Quốc là các nước đối tác, không phải thù địch và có rất nhiều lợi ích chung hơn là những bất đồng giữa hai nước.

Theo ông, quan hệ Mỹ-Trung nên tiến triển theo đúng hướng trong thế kỷ 21 và hai nước nên cùng dốc sức bảo vệ hòa bình, an ninh và ổn định trên thế giới.

Ông còn nhấn mạnh quan hệ quân sự nên đóng một vai trò cầu nối trong mối quan hệ giữa hai nước và hai bên nên tăng cường liên lạc, trao đổi và củng cố tin tưởng lẫn nhau.

Tuyên bố sẵn sàng cùng Mỹ đối phó với mối đe dọa khủng bố có thể nói là một thay đổi lớn của Trung Quốc. Còn nhớ, vào tháng 8/2014, trong một buổi phỏng vấn của New York Times, khi nhắc đến vấn đề chống khủng bố nói chung và tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo nói riêng, Tổng thống Mỹ Barack Obama cho hay: “Đôi khi tôi vẫn nói đùa rằng khi hộp thư của tôi đang đầy lên, tôi tự hỏi liệu chúng ta có thể giống Trung Quốc một chút được không? Dường như không một ai có thể trông chờ Trung Quốc bất cứ điều gì khi thế giới có vấn đề cả”.

Thậm chí, giới chuyên gia Mỹ và cả Tổng thống Mỹ đều cho rằng, trong suốt 30 năm qua Trung Quốc chỉ đóng vai trò là “kẻ đi nhờ xe miễn phí”. Điều này ám chỉ đến việc trong khi Mỹ nỗ lực đẩy lùi khủng bố từ chiến trường Afghanistan đến Iraq thì Trung Quốc vẫn ung dung ngồi yên một chỗ và chỉ tập trung phát triển kinh tế đất nước mình.

Tuy nhiên, vào thời điểm này, cả Mỹ và Trung Quốc đều đang phải đối mặt với những mối nguy khủng bố, đặc biệt là tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS).

Chống khủng bố luôn là ưu tiên trong chính sách của nước Mỹ kể từ sự kiện 11/9. Vì ưu tiên này, Mỹ đã sa lầy ở Afghanistan, Iraq cả chục năm trời. Và ở thời điểm hiện tại, chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama tiếp tục khẳng định mối nguy hiểm của khủng bố và nỗ lực đối phó với tổ chức khủng bố IS khi tổ chức này tung video hành quyết dã man hai con tin nhà báo Mỹ, James Foley và Steven Sotloff.

Chỉ trong vòng 3 tháng (từ tháng 6/2014 đến nay), chiến dịch quân sự chống lại IS đã tiêu tốn của Mỹ từ 780-930 triệu USD và có thể tăng lên hàng tỉ USD mỗi năm nếu Mỹ quyết định mở rộng quy mô, theo dự đoán từ một cơ quan nghiên cứu về các vấn đề quốc phòng có trụ sở tại Mỹ. Trong khi đó, chuyên gia quân sự, Gordon Adams, giáo sư về chính sách đối ngoại ở đại học America nói rằng chiến tranh chống lại các phần tử Hồi giáo cực đoan của Mỹ có thể tiêu tốn khoảng 1,5 tỉ USD/tháng.

Trong khi Mỹ đổ tiền của vào cuộc chiến chống khủng bố nhiều năm qua thì Trung Quốc cũng phải đối mặt với chủ nghĩa cực đoan. Những căng thẳng âm ỉ từ lâu giữa chính quyền Trung Quốc với người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương đã dẫn tới những cuộc tấn công khủng bố liên tiếp không chỉ ở khu vực tự trị này mà còn lan ra các thành phố lớn. Bằng chứng là cuộc tấn công vào quảng trường Thiên An Môn năm ngoái và cuộc tấn công ở nhà ga Côn Minh năm nay.

Không dừng ở đó, mới đây, báo chí Trung Quốc cảnh báo, một số chiến binh Tân Cương đã trốn khỏi đất nước để tìm kiếm sự huấn luyện của IS, sau đó quay trở về tấn công khủng bố.

Việc những phần tử cực đoan liên kết với các tổ chức khủng bố quốc tế nhằm leo thang các vụ tấn công tại Trung Quốc khiến chính quyền Bắc Kinh có khả năng phải gấp rút đề ra chiến lược chống khủng bố trên toàn quốc.

Cuối tháng 9 vừa qua, sau khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua nghị quyết yêu cầu các nước có hành động pháp lý ngăn chặn người dân tham gia tổ chức cực đoan IS, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng đã bày tỏ sự ủng hộ của Bắc Kinh đối với nghị quyết này.

Ông Vương Nghị cho rằng thế giới đang đối mặt với mối đe dọa an ninh mới là sự “trỗi dậy” của chủ nghĩa khủng bố. Xung đột ở Trung Đông như hòn nam châm hút các phần tử cực đoan và khủng bố ở khắp nơi trên thế giới đến đây tham chiến và một khi lực lượng này “trở về” sẽ tạo ra thách thức nghiêm trọng tới an ninh và ổn định của quốc tế.

Bởi thế, dù còn nhiều bất đồng, nhưng tuyên bố của Ngoại trưởng Vương Nghị hôm 1/10 đã mở ra cơ hội hợp tác giữa Trung Quốc và Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố.

Ông Zhao Chu, một nhà phân tích chính trị độc lập cho rằng, Bắc Kinh nên đóng một vai trò tích cực hơn để cho thấy “sự quan ngại của mình với trật tự và công lý quốc tế”, đồng thời cũng nhân vụ việc này để cho quân đội một cơ hội chiến đấu cùng quân Mỹ và học hỏi từ họ.

Minh Thái