Quốc hội không nên biểu quyết “nửa kín, nửa hở”

Hà Quang 

Chiều 22/10, tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII, góp ý với dự thảo Luật tổ chức Quốc hội (sửa đổi), Đại biểu Dương Trung Quốc - Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai cho rằng, chỉ có 2 hình thức biểu quyết là công khai và bỏ phiếu kín. Không nên làm kiểu "nửa kín, nửa hở" như hiện nay.

ĐBQH Dương Trung Quốc, Đoàn Đồng Nai

Trước thanh thiên bạch nhật

Theo Đại biểu Dương Trung Quốc, quyền năng của Đại biểu quốc hội (ĐBQH) là do nhân dân, cử tri ủy thác. Do vậy, Quốc hội cần tôn trọng và có những cơ chế để người dân, cử tri giám sát được những đại biểu Quốc hội do người dân đã bầu ra.

"Việc giám sát ĐBQH ấy chủ yếu thông qua theo dõi các ý kiến phát biểu và đặc biệt là thông qua việc biểu quyết các nội dung mà Quốc hội đưa ra biểu quyết. Do vậy, chỉ một số trường hợp biểu quyết cần được bảo đảm bí mật thông qua cách bỏ phiếu kín theo luật định, thường không nhiều, thì phần lớn các biểu quyết của đại biểu quốc hội đều được thực hiện công khai. Mỗi quốc gia có hình thức tổ chức thực hiện khác nhau, nhưng mà nguyên tắc quan trọng nhất, tôi nghĩ là tính công khai của nó", đại biểu Dương Trung Quốc nói.

Trong khi đó, điều 96, dự thảo Luật tổ chức Quốc hội (sửa đổi) có điều khoản quy định “biểu quyết tại phiên họp toàn thể thông qua hệ thống biểu quyết điện tử" là không ăn nhập gì văn bản pháp luật cả. Theo Đại biểu Dương Trung Quốc, chỉ có 2 hình thức biểu quyết thôi, là: công khai và bỏ phiếu kín.

"Biểu quyết kín thì đã có những nguyên tắc chung về bỏ phiếu kín rồi; biểu quyết công khai thì chúng ta ứng dụng công nghệ điện tử, nó có những ưu việt của nó, nhưng cách làm của chúng ta từ trước đến nay đã biến cái công khai thành cái không công khai, hay nói đúng hơn là “nửa kín, nửa hở”, đại biểu Dương Trung Quốc nhấn mạnh.

Cách làm như vậy hạn chế rất nhiều việc cử tri có thể biết được, đánh giá được các đại biểu mình đã bầu ra. Thế nên, trong văn bản luật không nên đề ra khái niệm "biểu quyết điện tử" mà đó chỉ là cách ứng dụng. Và đã ứng dụng thì chúng ta cũng phải điều chỉnh lại cách làm lâu nay.

"Tôi nhớ cách đây khoảng hơn 10 năm, khi chúng ta chưa ứng dụng biểu quyết điện tử, các ĐBQH còn biểu quyết "thô sơ" nhưng rất có ý nghĩa, thể hiện rất rõ bản lĩnh, chính kiến của đại biểu khi mỗi người giơ cái tấm phiếu của mình lên trước mặt thanh thiên bạch nhật. Còn cách làm của chúng ta hiện nay là ứng dụng biểu quyết bằng công nghệ điện tử có thể đáp ứng được một số tính ưu việt của nó nhưng đánh mất đi tính công khai. Đó là điều hết sức đáng tiếc.

Sự hiển thị ở trên bảng điện tử chỉ là những con số vô hồn thôi. Nó chẳng khác gì bỏ phiếu kín cả. Vì thế, chúng ta xác định rằng, chỉ có 2 hình thức bỏ phiếu kín hoặc bỏ phiếu công khai. Điều đó phải được thể hiện trong luật và nếu chúng ta tiếp tục ứng dụng việc biểu quyết bằng công nghệ điện tử thì chúng ta phải cải tiến nó. Mà rất đơn giản thôi, là hiển thị kết quả cụ thể với từng đại biểu lên bảng điện tử để cho các đại biểu được thể hiện rõ quan điểm của mình và mọi người dân có thể giám sát được các đại biểu", đại biểu Dương Trung Quốc nói.

ĐBQH phải "nhả tơ"

Cũng góp ý với Dự thảo Luật tổ chức Quốc hội sửa đổi chiều 22/10, Đại biểu Đỗ Văn Đương, Đoàn Đại biểu TP. Hồ Chí Minh cho rằng, Luật cần cụ thể hóa tiêu chuẩn, trình độ với các đại biểu Quốc hội chuyên trách. Tối thiểu phải là chuyên viên chính.

Theo Đại biểu Đỗ Văn Đương, phải có quy định rõ như thế để mỗi khi góp ý sửa đổi pháp luật không bị vướng. "Trước đây, vì vướng như thế, vì không có trình độ, không có thực tiễn, anh thường lấy các quy định hiện hành, luật cũ, giở ra xem nó như thế nào, tức là lấy lá vàng mùa thu trước để chắn nẻo xuân sang, kìm hãm sự phát triển"

Đại biểu Đương cũng cho rằng, những ĐBQH được bầu, có tố chất, ăn học tử tế, bài bản, lương chế độ rất tốt rồi thì phải hiến kế, phải "nhả tơ", phải "nhả mật"! ĐBQH chuyên trách phải quy định trình độ ít nhất là phải chuyên viên cao cấp, có ít nhất 10 đến 15 năm trải nghiệm qua thực tiễn, có khả năng đề xuất chính sách, pháp luật và có kỹ năng soạn thảo văn bản và có kỹ năng giám sát, phản biện. Thậm chí, phải quy định, riêng đại biểu chuyên trách là mỗi kỳ họp phải phát biểu trước hội trường Quốc hội một lần chứ cứ ngồi, không phát biểu thì không biết có "nhả tơ" không hay có dám làm, dám thực hiện không... khó đánh giá.

"Tôi cho rằng, cần Luật phải cụ thể hóa được các vấn đề như thế", đại biểu Đỗ Văn Đương nói.

Theo Báo Đầu tư