“Quái vật biển” 2-3 thân của Trung Quốc

Nhận diện các “quái vật biển” 2-3 thân của Trung Quốc

  Hiện nay, ngoài tàu cao tốc tên lửa quen thuộc Type 022, TQ còn 1 lớp tàu 2 thân và 1 lớp tàu 3 thân tính năng hết sức bí ẩn.

Ngày 27-9 vừa qua, máy bay trinh sát chống ngầm P-3C Orion của Nhật Bản đã phát hiện 1 chiếc tàu quan trắc biển 2 thân rất tiên tiến của Trung Quốc lặng lẽ xâm nhập Senkaku, lộ diện 1 lớp tàu 2 thân thế hệ mới, thể hiện trình độ thiết kế chế tạo tàu thuyền của Trung Quốc đã tiến lên ngang tầm các cường quốc trên thế giới.

Theo thông tin từ Cục phụ tá giám sát Nhật Bản, chiếc tàu quan trắc biển 2 thân, không rõ lớp tàu của hải quân Trung Quốc đã bị máy bay P-3C của Cụm không quân số 1 - lực lượng tự vệ trên biển của Nhật Bản - phát hiện khi nó đang hành trình theo hướng đông, tại khu vực biển cách đảo Okinawa 260km về phía tây.

Theo thông tin trên các trang mạng Trung Quốc, đây là chiếc tàu quan trắc biển 2 thân mang số hiệu Đông Trắc 232, là chiếc thứ 3 trong loạt tàu quan trắc biển, do Viện thiết kế 708 thuộc Tập đoàn công nghiệp đóng tàu Trung Quốc thiết kế cho lực lượng hải quân và được đóng tại 1 nhà máy đóng tàu bí mật ở phía nam nước này.

Tuy nhiên, theo thông tin trên một số bức ảnh về các chiến hạm 2 thân này, người ta thấy có những ký hiệu HPS, thể hiện nó được đóng ở Nhà máy của Công ty chế tạo tàu thuyền Hoàng Phố (đặt tại thành Quảng Châu - Thủ phủ của tỉnh Quảng Đông), thuộc Tập đoàn công nghiệp đóng tàu Trung Quốc.

Trung Quốc đã ồ ạt đóng mới tàu quan trắc biển thiết kế 2 thân

Đây là lớp tàu quan trắc biển hiện đại, được chế tạo theo công nghệ hết sức tiên tiến, mới hoàn thành được 3 chiếc là Nam Trắc 430, Nam Trắc 429 và Đông Trắc 232, chiếc thứ 4 đang chuẩn bị hạ thủy, chưa rõ số hiệu. Chiếc thứ 3 - tức Đông Trắc 232 - chính là con tàu vừa xâm nhập vào khu vực biển Nhật Bản.

Theo thông tin từ các trang mạng Trung Quốc, các tàu quan trắc biển này được sử dụng để nghiên cứu cấu trúc đáy biển như vẽ bản đồ địa hình đáy biển, nghiên cứu các dòng hải lưu, các tiếng động và âm thanh dưới đáy biển cùng một số các số liệu thủy văn khác, phục vụ cho hoạt động của các tàu mặt nước và đặc biệt là tàu ngầm.

Theo yêu cầu nhiệm vụ, lớp tàu này có cùng tính chất như các tàu quan trắc biển lớp T-AGOS của Mỹ và các tàu đo đạc âm hưởng lớp AOS của Nhật Bản. Về mặt ngoại hình, các tàu quan trắc biển của Trung Quốc cũng có thiết kế tương tự các loại tàu của Mỹ và Nhật Bản.

Hiện nay, Nhật Bản có 2 tàu đo đạc âm hưởng, được phỏng chế từ lớp tàu quan trắc biển T-AGOS của Mỹ. Chúng có lượng giãn nước từ 2800 - 3000 tấn, thiết kế kiểu 2 thân (Catamaran), chiều dài 70m, rộng 30m, hình dạng bên ngoài hoàn toàn khác biệt với các loại chiến hạm hải quân khác.

Hình ảnh cho thấy, các tàu 2 thân đang được đóng tại Nhà máy đóng tàu Hoàng Phố

Con tàu được thiết kế chiều ngang rất rộng, ngoài mục đích mang theo và triển khai được nhiều thiết bị, nó còn giúp cân bằng tàu khi tiến hành đo đạc bằng sonar. Tàu chỉ cần mang theo 40 thủy thủ và nhân viên, trong đó có 5 nhân viên người Mỹ chuyên phụ trách xử lý các thiết bị nghe, nhìn và đo đạc.

Đích thân chuyên gia quân sự Trung Quốc Hứa Quang Dụ đã từng cho biết, tàu đo đạc âm hưởng của Nhật và tàu quan trắc biển của Mỹ còn được coi là tàu gián điệp, thời bình nó làm nhiệm vụ trinh sát, thu thập số liệu phục vụ cho thời chiến.

Nhiệm vụ chủ yếu của nó là đo đạc âm thanh, tiếng động, đặc biệt là khả năng phát hiện, theo dõi, định hướng, đo đạc cự li và nhận dạng âm thanh của chân vịt và độ rung chấn của động cơ tàu ngầm.

Ngoài ra, nó còn có khả năng phát hiện và đo đạc âm thanh tự nhiên dưới đáy đại dương bao gồm: các ngọn thủy triều, hải lưu và những rung chấn địa chất rất nhỏ. Tất cả những điều này được gọi là “âm thanh nền của đại dương”.

Tàu quan trắc biển Đông Trắc 232 đã xâm nhập Senkaku hôm 17-9

Nhận thức được những âm thanh này có vai trò vô cùng quan trọng vì giao thoa của tiếng động tàu ngầm và âm hưởng của đại dương rất khó phân biệt, cần một phương tiện chuyên dụng để xác định nó.

Sau khi phát hiện được những số liệu thô, các số liệu này lập tức được chuyển về trung tâm số liệu qua vệ tinh để tiến hành phân loại, xác định và ghi nhận rồi nhập vào cơ sở dữ liệu. Điều này sẽ giúp lực lượng hải quân có được một kho số liệu mẫu khổng lồ về âm thanh dưới đáy đại dương.

Loại tàu này có thể chứa đựng rất nhiều dữ liệu về các loại tàu ngầm đối phương và số liệu về tiếng động của cùng 1 loại tàu ngầm nhưng hoạt động ở các khu vực biển khác nhau, hình thành một kho dữ liệu đối chiếu đa chiều.

Cơ sở dữ liệu sẽ được lập trình trong phần mềm, một khi phát hiện được tiếng động lạ, nó lập tức so sánh, đối chiếu và nhận biết ra đó là loại tàu ngầm nào, của quốc gia nào. Vì thế. chúng được Nhật - Mỹ mệnh danh là “cái chết bất ngờ trên mặt nước” đối với các loại tàu ngầm Trung Quốc.

Tàu quan trắc biển USNS Impeccable (T-AGOS-23) của Mỹ (trên) và Tàu đo đạc âm hưởng JDS Hibiki (AOS-5201) của Nhật

Hiện nay, trên các trang mạng Trung Quốc không hề có thông tin về tham số kỹ thuật và tính năng của các con tàu này. Việc nhận định chúng có cùng tính năng với lớp tàu của Nhật và Mỹ cũng chỉ là phỏng đoán chứ chưa có gì chắc chắn. Tuy nhiên, với truyền thống “mô phỏng” trang bị siêu hạng của mình, việc Trung Quốc chế ra một loại tàu tương tự là điều hoàn toàn có thể.

Trung Quốc đang mò mẫm chế tạo tàu tác chiến 3 thân

Ngoài tàu 2 thân ra, Trung Quốc còn có 1 loại tàu 3 thân đang phát triển trên 2 mô hình thử nghiệm tàu là “Bắc Cứu 143” và “Đông Cứu 335”. Tàu Bắc Cứu 143 lộ diện 2 lần vào tháng 11-2011 và 12-2012, còn chiếc thứ 2 là “Đông Cứu 335” lần đầu tiên xuất hiện trên các diễn đàn mạng của Trung Quốc là vào tháng 9-2012.

Xu hướng phát triển của hải quân thế giới hiện nay, các tàu 3 thân đều thuộc dạng tàu tác chiến tàng hình. Cụ thể như Mỹ có tàu 3 thân LCS-2 “Independence” (Độc Lập) là tàu tác chiến ven bờ, hải quân Indonexia cũng vừa đặt hàng công ty Ludin đóng mới 4 tàu 3 thân Trimaran X3K làm tàu cao tốc tên lửa, Anh cũng có tàu hộ vệ tên lửa tàng hình “Triton” là tàu 3 thân…

Xét về mặt kỹ thuật, công nghệ đóng tàu 3 thân thuộc dạng hiện đại nhất trên thế giới, từ thời gian thiết kế đến khi chính thức đưa vào phục vụ phải mất hàng chục năm. Ví dụ như quá trình Pháp nghiên cứu, chế tạo tàu hộ vệ tên lửa tàng hình 3 thân “Triton” để thay thế loại đã già cũ là các tàu hộ vệ kiểu 22/23. Thời gian bắt đầu triển khai vào năm 1998 nhưng đến năm 2013 mới chính thức đưa vào phục vụ.

Tàu 3 thân “Bắc Cứu 143” và “Đông Cứu 335” có thiết kế rất thô

Tàu 3 thân có rất nhiều ưu điểm so với tàu một và 2 thân. Nó có sức cản nước nhỏ nên tốc độ rất cao, tính ổn định hướng sức chống chịu sóng gió cũng tốt hơn so với tàu cao tốc 2 thân, hơn nữa kết cấu dạng này còn có tính tàng hình chống radar nhất định, hệ thống động lực phản thủy lực là loại hệ thống động lực tiên tiến nhất, phức tạp nhất. 

Theo quy định của hải quân Trung Quốc, các tàu bảo đảm, phục vụ của hải quân không đặt theo tên địa danh trong nước mà được đặt tên theo chức năng, nhiệm vụ. Quy định tên của các loại tàu này là 2 chữ và 1-3 số, chữ cái đầu tiên là chỉ tên hạm đội, chữ cái thứ 2 là viết tắt của chủng loại tàu.

Vì vậy, tên các tàu này bao giờ cũng bắt đầu bằng chữ Nam, chữ Đông và chữ Bắc (chữ đầu tiên của tên 3 hạm đội Nam Hải, Đông Hải và Bắc Hải), sau đó là 1 chữ và 1 vài số nữa. Theo quy định đặt tên tàu của hải quân Trung Quốc, các tàu có chữ thứ 2 là “Cứu” thuộc loại tàu cứu hộ, cứu nạn trên biển. 

Theo cách đặt tên này, cả 2 tàu 3 thân mới phát triển của Trung Quốc đều thuộc loại tàu cứu hộ, cứu nạn trên biển, “Bắc Cứu 143” thuộc hạm đội Bắc Hải và “Đông Cứu 335” thuộc Hạm đội Đông Hải. Tuy nhiên, thiết kế của những con tàu này không phù hợp với nhiệm vụ tìm kiếm, cứu hộ trên biển.

Hình ảnh thiết kế 3 thân sau và hệ thống động lực phản thủy lực của tàu

Các tàu cứu hộ thường thiết kế boong trước và sau đều rộng để chứa máy bay cứu hộ và lắp đặt rất nhiều thiết bị như: cần trục vớt, tàu lặn cứu sinh tàu ngầm, xuống cứu hộ, hệ thống dự trữ nước và lương thực. Mặt boong trước của tàu 3 thân rất hẹp, khó có thể triển khai được các hệ thống thiết bị cứu hộ, còn boong sau đã mất phần lớn cho sàn đỗ trực thăng. Như vậy các tàu 3 thân này liệu có sử dụng được vào mục đích cứu hộ hay không?

Với những vấn đề trên, thật khó để cho người ta tin Trung Quốc phát triển tàu 3 thân với mục đích cứu hộ. Không ai lại lãng phí một con tàu được đóng với công nghệ tiến tiến, có khả năng tàng hình và vận tốc lớn với giá thành đắt hơn hàng chục lần so với các tàu khác làm tàu cứu hộ, trong khi vẫn đang phải nỗ lực hiện đại hóa lực lượng tàu tác chiến. 

Các chuyên gia quân sự đã dễ dàng tìm ra điểm mấu chốt của vấn đề này. Hiện Trung Quốc đang mò mẫm tự phát triển công nghệ đóng tàu 3 thân, với những hạn chế về công nghệ chế tạo động cơ, nguyên liệu chế tạo vỏ tàu, công nghệ thiết kế (hình dáng con tàu trông rất thô), họ vẫn đưa ra một mô hình thiết kế nhưng chưa hoàn thiện.

Mô hình thiết kế tàu tác chiến 3 thân mới nhất của Trung Quốc với hệ thống phóng tên lửa chống hạm lắp đặt phía sau

Hiện nay, một số lượng lớn các tàu trục vớt cứu hộ của Trung Quốc đã ngừng phục vụ do đã hết thời hạn sử dụng, một số khác chuyển mục đích sử dụng khác như: tàu Nam Cứu 503 chuyển mục đích sử dụng thành tàu Ngư Chính 311 (sau chuyển thành Hải Cảnh 3411), Bắc Cứu 121 đổi thành tàu trục vớt, cứu sinh viễn dương 861 “Trường Hưng Đảo”, Đông Cứu 302 đổi thành tàu trục vớt, cứu sinh viễn dương 862 “Sùng Minh Đảo”... 

Vì vậy, hải quân Trung Quốc tạm thời biên chế các con tàu này vào lực lượng tàu cứu hộ, đồng thời chỉnh sửa thiết kế con tàu, từng bước phỏng chế và nâng cấp hệ thống động lực phản thủy lực 2xKaMeWa SII mua của hãng Rolls-Royce (lắp trên tàu cao tốc tên lửa Type 022) lên mức công suất cao hơn, đẩy nhanh công nghệ chế tạo vỏ tàu bằng sợ Carbon và Composite.

Đến tháng 8 năm 2013, nhận định này đã được chứng minh khi Trung Quốc đã cho ra mắt một mẫu thiết kế tàu tác chiến 3 thân, lắp đặt tên lửa chống hạm. Có thể nhận định là trong vòng 5 năm nữa, nhất định Trung Quốc sẽ cho ra đời 1 lớp tàu tác chiến 3 thân, được chế tạo trên cơ sở những nguyên mẫu thô sơ của “Bắc Cứu 143” và “Đông Cứu 335”.

Tuy nhiều người vẫn chê bai là Trung Quốc không thể tự thiết kế chế tạo được một loại trang bị, vũ khí nào đúng nghĩa của họ những phải thừa nhận rằng Trung Quốc đang tiến những bước rất dài trên con đường “đi tắt, đón đầu” trở thành một cường quốc khoa học công nghệ nói chung và công nghệ quân sự nói riêng.

Thiên Nam