Mỹ không ngại Trung Quốc thò tay vào Trung Đông

Trung Quốc ngày càng tăng cường sự hiện diện của mình ở khu vực Trung Đông, nhưng Hoa Kỳ vẫn nhắm mắt làm ngơ vì lợi ích chung của hai bên.

Trang web của tờ Wall Street Journal của Mỹ vừa đăng tải bài viết “Sự hiện diện của quân sự Trung Quốc trong vùng Vịnh”. Bài viết cho biết, trong tình hình hỗn loạn ở Syria, mọi người hầu như không hề chú ý đến sự có mặt của những chiến hạm Trung Quốc ở khu vực này.

Ngày 20-9 vừa qua, hai chiếc tàu chiến quân sự Trung Quốc đã cập cảng Bandar Abbas của Iran, và cùng hải quân nước này tiến hành diễn tập quân sự chung trong 4 ngày. Phía Trung Quốc cho biết, đây là chuyến thăm Iran đầu tiên của tàu chiến của hải quân PLA.

Theo tin cho biết, sáng ngày 20-9, hai chiến hạm thuộc biên đội tàu hộ hàng số 17 Trung Quốc, gồm tàu khu trục tên lửa Type 052C số hiệu 150 “Trường Xuân” và tàu hộ vệ tên lửa “Thường Châu”, do tàu hộ vệ tên lửa “Alvand” của hải quân Iran dẫn đầu, bình ổn tiến vào cảng Bandar Abbas trên vịnh Ba Tư.

Phát biểu tại lễ đón tiếp, Chỉ huy biên đội Hoàng Tân Kiện - Phó tham mưu trưởng hạm đội Đông Hải nói: “Biên đội tàu chiến Hải quân Trung Quốc đến vì hòa bình hữu nghị, đến để làm cho sự hiểu biết lẫn nhau càng thêm sâu sắc, đến để tăng cường giao lưu giữa Hải quân hai nước". 

Ông Hoàng cũng bày tỏ sự tin tưởng là chuyến đi này sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác hữu hảo giữa hải quân hai nước ngày càng phát triển. 

Trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh vẫn cảnh giác về sức mạnh quân sự của Iran, không tiến hành các họa động tập trận chung, giao lưu quân đội khiến nước này hầu như là diễn tập một mình. Vì vậy, mỗi cuộc tập trận quốc tế đối với Tehran là một cơ hội cọ xát quý báu.

Tàu khu trục tên lửa Type 052C số hiệu 150 “Trường Xuân”

Đô đốc Hải quân Iran Amir Hossein Azad cũng tuyên bố trong buổi trả lời phỏng vấn với hãng tin Farsnews rằng, hai bên đã sẵn sàng để “bảo vệ hòa bình, ổn định và bình yên, đồng thời sẽ tiếp tục phát triển quan hệ hợp tác song phương”.

Trung Quốc dấn bước vào khu vực Trung Đông không chỉ thể hiện sự hiện diện an ninh của mình ngày càng được tăng cường trong khu vực này, mà còn bao gồm ngày càng nhiều các chuyến thăm ngoại giao, các kế hoạch kinh tế mới đầy tham vọng.

Sự phụ thuộc vào nhập khẩu dầu khí đe dọa đến an ninh năng lượng của Trung Quốc, cộng thêm việc nuôi tham vọng phát huy tầm ảnh hưởng đối với toàn cầu, hai nhân tố này đã thúc đẩy Bắc Kinh không chỉ tìm cách thiết lập quan hệ đối tác kinh doanh, mà còn phải thiết lập cả quan hệ đối tác chiến lược với các quốc gia ở khu vực này.

Mối quan hệ mật thiết nhất của Bắc Kinh ở Trung Đông chính là Tehran. Một điểm quan trọng nhất đó là, Tehran không phải là đồng minh của Washington. Đây là một vấn đề then chốt đối với các nhà hoạch định chiến lược của PLA - những người vốn luôn coi Hoa Kỳ là đối thủ tiềm năng.

Iran có thể cung cấp năng lượng cho Trung Quốc bằng đường biển và trên lục địa để đáp ứng nhu cầu năng lượng khổng lồ của một nền kinh tế phát triển quá nóng. Hơn nữa, Tehran cũng mua nhiều vũ khí của Bắc Kinh, bao gồm các loại tên lửa tấn công mặt đất và tên lửa chống hạm như C-802.

Tàu hộ vệ tên lửa lớp “Alvand” của hải quân Iran

Do biện pháp trừng phạt của cộng đồng quốc tế đối với Tehran, sự hợp tác giữa Trung Quốc và Iran đã bị chậm trễ và chưa xứng tầm mong muốn của lãnh đạo 2 nước. Tuy nhiên, mối quan hệ này rất có thể sẽ được mở rộng sau khi thỏa thuận thành công vấn đề hạt nhân của Iran.

Washington không hề lo lắng trước những điều này, trong khi xem xét nhu cầu trước mắt của Trung Đông. Hoa Kỳ cần phải tự mình thích ứng với xu thế phát triển ngày càng thân mật hơn của Trung Quốc và Iran, bởi cho đến nay, Bắc Kinh vẫn chưa đủ năng lực để thách thức địa vị của Washington ở Trung Đông.

Trên thực tế, cả 2 cường quốc này đều có lợi ích chung ở khu vực được coi là “Rốn dầu của thế giới”. Theo Theo tờ The National Interest (TNI) của Mỹ, lợi ích chính của Mỹ và Trung Quốc ở Trung Đông gần như hoàn toàn phù hợp với nhau, trong đó, quan trọng nhất là nguồn dầu ở đây phải được lưu thông tự do.

Mặc dù Mỹ đang ngày càng trở nên độc lập hơn về năng lượng nhưng Mỹ vẫn coi dòng chảy tự do của dầu là một ưu tiên hàng đầu. Trong khi đó, sự phụ thuộc của Trung Quốc vào dầu mỏ lại ngày càng tăng, Trung Đông sẽ vẫn là tâm điểm trong công cuộc tìm kiếm nguồn dầu mỏ của nước này. Ngoài ra, cả Washington và Bắc Kinh đều cùng quan tâm chống lại “Nhà nước Hồi giáo”.

Tuy nhiên, việc Trung Quốc không muốn tham gia vào các hoạt động tấn công “Nhà nước Hồi giáo” đã cho thấy, các chiến lược mà Hoa Kỳ và Trung Quốc áp dụng để thúc đẩy lợi ích của mình là hoàn toàn khác nhau, hơn nữa mối quan hệ căng thẳng của hai bên ngày càng mở rộng phạm vi, nên chuyện hợp tác giữa hai nước khó có thể xảy ra.

Thanh Tâm