HK dùng Cảnh sát hay quân đội để giải tán đoàn biểu tình?

Cảnh sát HK hay quân đội TQ sẽ giải tán đoàn biểu tình?

Một Thế Giới

Lính TQ canh gác trụ sở PLA ở HK

Do người biểu tình đòi dân chủ ở Hồng Kông (HK) dọa tăng áp lực để đòi đặc khu trưởng Lương Chấn Anh từ chức, các chuyên gia an ninh nhận định rất có khả năng chính quyền đặc khu hành chính  HK sẽ lệnh cho cảnh sát dùng vũ lực để giải tán người biểu tình.

Người biểu tình bên ngoài Khu phức hợp chính quyền đặc khu nói: kế hoạch của họ sẽ là ngăn không cho ông Lương đến làm việc trong ngày 3.10, khi các quan chức chính quyền trở lại làm việc sau hai ngày nghỉ lễ Quốc khánh Trung Quốc (TQ). 

HK đã triển khai 7.000 trong 35.000 cảnh sát nhằm giải tán người biểu tình bằng hơi cay. Nhưng hành động này chỉ càng có thêm hàng ngàn người biểu tình. Ông Lương sau đó ra lệnh cảnh sát chống bạo loạn giữ khoảng cách.

Cảnh sát HK

Sáng 2.10, Nhân dân nhật báo-cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc-có bài xã luận trên trang nhất, nêu cuộc biểu tình ở HK có thể gây ra sự rối loạn, gây tổn thất cho sự thịnh vượng dài lâu và nền kinh tế của HK. 

Đó cũng là nỗi quan ngại của chính quyền HK.

Bài xã luận không ghi tên tác giả, sử dụng ngôn ngữ mạnh nhất: “Các hành vi này tự thân là sự bất tuân pháp luật và vi phạm nền dân chủ”.

Bài viết còn nêu: “Không chỉ bảo vệ quyền lợi và an ninh quốc gia, mà còn bảo vệ quyền lợi của HK, bảo vệ quyền lợi của rất đông đồng bào HK và nhà đầu tư, cùng duy trì sự thịnh vượng và ổn định lâu dài của HK”.

Sẽ triển khai PLA ?

Bắc Kinh và ông Lương đều nói thành phố sẽ tự giải quyết tình hình. Ông Lương nói hôm thứ Ba tuần qua: “Khi xã hội HK có vấn đề, lực lượng cảnh sát của chúng tôi có khả năng xử lý, và chúng tôi sẽ không cần vận động Quân đội giải phóng nhân dân TQ (PLA)”.

Khi TQ nhận lại quyền kiểm soát HK từ Anh năm 1997, Bắc Kinh có ra một luật quy định về cách triển khai một đơn vị PLA đồn trú tại HK.

Luật này qui định chính quyền HK có quyền đề nghị chính quyền trung ương TQ duyệt “có sự hỗ trợ của đơn vị PLA ở HK để duy trì trật tự trị an và khi cần cứu hộ thảm họa-thiên tai”.

Các chuyên gia nêu nhiều lý do tại sao Bắc Kinh có thể đưa quân vào: nếu cuộc biểu tình trở nên bạo lực và phải đóng cửa thành phố.

Nếu cuộc phản đối lan vào Trung Hoa đại lục, hoặc nếu cảnh sát HK không thể hoặc chống lệnh trấn áp.

“Tôi có nhiều năm dạy cảnh sát HK, nên tôi biết có nhiều sĩ quan cảnh sát ủng hộ người biểu tình”, là lời của ông Borge Bakken, một chuyên gia về TQ ở đại học quốc gia Úc, và trước đây từng dạy môn luật cho các sinh viên gồm cảnh sát HK.

Edward Schwarck, nhà phân tích châu Á ở Viện Royal United Services Institute (Anh) nói thay thế cảnh sát HK có thể không là PLA vốn có nhiều căn cứ tại HK và trụ sở chính nằm gần khu biểu tình trong Khu Đô đốc.

Trụ sở PLA trong thành phố HK

Sử dụng lực lượng dân quân võ trang ?

Ông nói thay thế cảnh sát trong việc giải tán đám đông có thể là lực lượng Dân quân võ trang, một đơn vị bán quân sự của PLA. Ở TQ, lực lượng này được vận động để giải tán các vụ gây rối dân sự.

Ông Schwarck nói: “Câu hỏi lướt qua trí tuệ Bắc Kinh, liệu cảnh sát HK là công cụ chuẩn để sử dụng ở đây? Thay thế là Dân quân võ  trang. Họ có thể trông cậy vào một sự đối phó mạnh mẽ”.

Theo báo Wall Street Journal, Dân quân võ trang TQ giống Vệ binh quốc gia Mỹ và được gọi là wujing. Họ được huấn luyện sử dụng khiên, gậy, súng bắn nước cùng các phương tiện không gây sát thương trong các vụ bất ổn dân sự nội địa.

Đối với cảnh sát HK, một vấn nạn là đã sử dụng hơi cay quá sớm trong việc giải tán đám biểu tình, vì họ không có biện pháp khác. Ông Schwarck nói: 

“Nay họ không có nhiều giải pháp, nên có thể việc bắn đạn cao su là một lựa chọn”.

Dân quân võ trang cũng được huấn luyện sử dụng vũ khí, và đã triển khai đến các vùng bất ổn của TQ là Tây Tạng và Tân Cương.

Dân quân võ trang ở Tân Cương

Dù không có quy định được triển khai Dân quân võ trang ở HK, các nhà phân tích nói một số hoạt động lớn nhất của lực lượng này là ở tỉnh Quảng Đông lân cận HK.

Được phiên chế thành 24 lữ đoàn ở Quảng Đông, các dân quân rèn luyện tại một cơ sở ở cách thành phố Đông Quán khoảng 75 km. Một số nguồn tin nói lực lượng này mỗi năm tập huấn một tháng.

Theo số liệu của giáo sư Xie Yue thuộc khoa chính trị-quan hệ đối ngoại ở đại học Tongji (Thượng Hải), chính quyền TQ chi mạnh cho an ninh nội địa ở tỉnh Quảng Đông, khoảng 12 % nguồn thu của tỉnh trong vài năm gần đây, và gần gấp đôi so với khoản chi cho các tỉnh nội địa nghèo hơn.

Trong khi có ước tính đơn vị PLA ở HK có khoảng từ 8.000 đến 10.000 quân  bộ binh, không quân và hải quân, thì chỉ có khoảng 4.000 quân đóng trong thành phố. PLA hầu như “vô hình” tại HK,ngoại trừ vài lần xe của họ chạy trên đường, và các quân nhân đều tuân thủ quy định mặc quần áo dân sự khi ra đường.

Lực lượng an ninh nội chính HK thì lớn hơn, có khoảng 36.500 cảnh sát vào cuối năm 2013, và lữ đoàn phòng cháy chữa cháy có khoảng 10.000 người.

Bảo Vĩnh (theo The Wall StreetJournal)