Sinh viên Hồng Kông bãi khóa, biểu tình

Sinh viên Hồng Kông bãi khóa, biểu tình chống Trung Quốc

Một Thế Giới 

Sinh viên HK bãi khóa chống TQ

Hàng ngàn sinh viên đại học Hồng Kông (HK) bỏ học hôm 22.9, để phản đối quyết định hạn chế cải cách bầu cử của Bắc Kinh. Đây là sự mở đầu kế hoạch bãi khóa một tuần đánh dấu giai đoạn mới nhất của cuộc đấu tranh đòi dân chủ tại đặc khu hành chính Trung Quốc (TQ) này.

Lãnh đạo sinh viên HK thất vọng trước quyết định hồi tháng 8 của Bắc Kinh: ban những quy định hạn chế số ứng viên trong cuộc bầu chức đặc khu trưởng lần đầu tiên mà Bắc Kinh đã hứa sẽ tổ chức vào năm 2017.

TQ từng nhận lại nhượng địa HK do Anh trao trả hồi năm 1997, đồng ý để đặc khu hành chính này giữ các quyền tự do (vốn không có tại Trung Hoa đại lục) với công thức “một quốc gia, hai thể chế”. 

Nhưng nghị quyết tháng 8 của quốc hội TQ bác kiến nghị của người HK: được tự do bầu đặc khu trưởng HK thông qua cuộc bầu cử phổ thông và ai cũng có quyền ứng cử.

Nghị quyết nhấn mạnh tiêu chuẩn việc xét chọn ứng viên là phải “yêu nước TQ”, và ủy ban xét chọn lại là những doanh nhân giàu có và ủng hộ Bắc Kinh. Lãnh đạo TQ còn muốn bảo đảm chỉ có ứng viên thân Bắc Kinh trong cuộc tranh chức đặc khu trưởng.

Nghị quyết khiến các nhóm dân chủ quan ngại HK sẽ không bao giờ có dân chủ thật sự. Cuộc đấu tranh vì dân chủ ở HK đã dẫn đến căng thẳng và chia rẽ, với những nhà hoạt động dọa sẽ tổ chức “chiếm đóng” khu tài chính ở HK từ ngày 1.10 tới, nhằm thể hiện sự “bất tuân dân chủ” để gây sức ép cho những yêu sách của họ.

Quản lý HK là một thách thức lớn cho Bắc Kinh, vì ngại sự vận động dân chủ có thể lan đến các thành phố tại Trung Hoa đại lục, đe dọa quyền lực của giới lãnh đạo TQ.

Các sinh viên trương biểu ngữ “Cuộc tẩy chay phải xảy ra. Hãy bất tuân và chọn lấy vận mệnh”.

“Cuộc bãi khóa của sinh viên sẽ đánh dấu bước ngoặt của phong trào đòi dân chủ”, theo lời Alex Chow, tổng thư ký Liên đoàn sinh viên HK, nói với khoảng 13.000 sinh viên của 24 trường mặc áo trắng, đeo vòng tay nhựa màu vàng, tập kết tại khu ký túc xá của Đại học HK.

Chow, 24 tuổi, nói tiếp: “Chúng ta sẽ không ảo tưởng về chính quyền nữa. Nhưng chúng ta sẽ tin vào chính mình. Chúng ta sẵn sàng trả giá để đòi dân chủ”.

Các sinh viên dự tính hàng ngày sẽ tập trung trong suốt tuần này, tại một bãi đậu xe gần trụ sở chính quyền. Một nhóm nhỏ học sinh trung học cũng dự tính tham gia cuộc bãi khóa từ thứ Sáu tới.

Cuộc tập kết của sinh viên HK

Chow nói: “Việc chọn trước ứng viên, từ một ủy ban tuyển chọn bị kiểm soát thì chỉ có thể đại diện cho những nhóm lợi ích chứ không vì công chúng”. Chow kêu gọi chính quyền HK đáp ứng các yêu cầu mở rộng số  ứng viên và sửa đổi quy định.

Chow nói: “Nếu chúng tôi không thấy họ có phản ứng gì, sinh viên và nhân dân sẽ nâng phong trào đòi dân chủ lên một tầm mức khác”.

Giới trẻ HK rất bất mãn với cuộc cải cách dân chủ.Họ lo lắng cho tương lai khi sự bất công ngày càng lớn, và họ quy trách nhiệm cho những “đại gia” tỷ phú có công ty chiếm phần lớn nền kinh tế và là “tai mắt” của Bắc Kinh.

Quốc hội TQ đã nhấn mạnh sẽ có một ủy ban bầu cử xét chọn ứng viên đặc khu trưởng, mà nhiều “đại gia” tỷ phú” đi thăm Bắc Kinh lại có chân trong ủy ban tuyển chọn này.

Liên đoàn sinh viên cho biết họ đã có đơn xin tập hợp đông người ở khu trung tâm và được duyệt cho tập hợp từ ngày 23 đến 25.9.

Liên đoàn cũng gởi thư tay đến lãnh đạo HK Leung Chun-ying và dự tính sẽ tập kết bên ngoài văn phòng của ông nếu không được hồi âm.

Giới học giả HK đã lên tiếng ủng hộ cuộc bãi khóa của các sinh viên. Một số giáo sư hứa ghi âm bài giảng và chuyển lên mạng internet để các sinh viên học sau.  

Khoảng 380 học giả và nhân viên các trường đã ký đơn tập thể ủng hộ sinh viên bãi khóa.
Giáo sư Dixon Sing của khoa chính trị tại đại học Khoa học-công nghệ HK là người mở cuộc lấy chữ ký này, nói: “Ít ra những người bãi khóa có thể tạo nên sự đánh động hàng chục ngàn học sinh-sinh viên ở HK. Ban tổ chức đang muốn gợi cảm hứng cho các bạn học ý thức và đấu tranh cho phong trào dân chủ”.

Cuộc bãi khóa xảy ra khi hàng chục doanh nhân HK chi một khoản tiền để cùng đến Bắc Kinh gặp lãnh đạo TQ.

Tại Băc Kinh, hơn 60 “đại gia” gồm người giàu nhất châu Á Li Ka-shing, đã gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Đây là lần thứ hai có đoàn đại biểu HK thăm Bắc Kinh kể từ khi Anh trả HK cho TQ. Năm 2003, một đoàn tương tự đi TQ sau một cuộc phản đối cuộc bầu cử đặc khu trưởng.

Nhóm “đại gia” kêu gọi phe đòi dân chủ tránh gây xung đột, và Bắc Kinh sẽ không đổi ý.

Tỷ phú bất động sản  Lee Shau-kee nói với các nhà báo khi đến Bắc Kinh tối chủ nhật qua: “HK là một trung tâm tài chính, và nếu khu tài chính bị rối loạn thì HK sẽ sụp đổ”.

Ông Tâp nói: “Chúng ta sẽ tiếp tục công thức “một quốc gia, hai thể chế” và Luật cơ bản ở HK vốn phục vụ quyền lợi của người HK và của các nhà đầu tư nước ngoài. Trung ương sẽ ủng hộ và thúc đẩy phát triển dân chủ ở HK và sẽ duy trì sự phát triển thịnh vượng ở HK”.

Trần Trí (theo Reuters,AP)