Mỹ lại bắt đầu “ve vãn” Trung Quốc

Vì sao Mỹ lại bắt đầu “ve vãn” Trung Quốc?

Hải Yến

Ngày 08/09/2014, Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ, bà Susan Rice, tuyên bố, chuyến công du Trung Quốc của nguyên thủ Hoa Kỳ Barack Obama sẽ là một "cột mốc quan trọng" trong quan hệ song phương, theo đài RFI.

Cố vấn an ninh Tổng thống Mỹ, bà Susan Rice và Ủy viên Quốc vụ phụ trách đối ngoại Trung Quốc, ông Dương Khiết Trì tại Bắc Kinh. Ảnh ngày 08/09/2014. Ảnh Reuters 

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Barack Obama có kế hoạch gặp nhau, bên lề Thượng đỉnh Diễn đàn Châu Á-Thái Bình Dương, được tổ chức trong tháng 11, tại Bắc Kinh. 

Trước cuộc hội đàm với ông Dương Khiết Trì (Yang Jiechi), Ủy viên Quốc vụ, phụ trách đối ngoại và ông Thôi Thiên Khải (Cui Tiankai), cựu đại sứ Trung Quốc tại Mỹ, bà Susan Rice, Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ tuyên bố, nguyên thủ Hoa Kỳ cho rằng chuyến đi thăm này là một cột mốc quan trọng trong sự phát triển mối quan hệ quan trọng giữa hai nước" và "ngay cả khi chúng tôi đang quan tâm đến nhiều hồ sơ khác – Tổng thống Obama vẫn yêu cầu tôi tới đây bởi vì ông dành ưu tiên cho mối quan hệ Trung –Mỹ". 

Về phần mình, ông Dương Khiết Trì cho biết rất nóng lòng thảo luận với phía Mỹ về "những lợi ích chủ chốt và những cội nguồn chính của các mối quan tâm của Trung Quốc". Ông kêu gọi hai bên có được một sự quản lý mang tính xây dựng các bất đồng song phương. 

Trong lịch trình, bà Susan Rice sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Ngoại trưởng Vương Nghị. 

Theo giới quan sát, chuyến đi Trung Quốc của bà Rice cho thấy, Hoa Kỳ không buông lơi chuyển hướng chiến lược sang Châu Á, cho dù thời sự thế giới hiện đang nóng bỏng với các vấn đề ở Trung Đông, như Irak, Syria và Gaza hay tại Châu Âu, với cuộc khủng hoảng Ukraine.

Chính quyền Obama muốn coi Châu Á như một điểm tựa trục xoay trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ và Trung Quốc nhìn nhận sự chuyển hướng này như một mối đe dọa.

Các tranh chấp lãnh thổ tại biển Hoa Đông và Biển Đông, giữa Trung Quốc với một số quốc gia láng giềng, đã gây ra căng thẳng giữa Bắc Kinh với các đồng minh Châu Á của Washington, trong đó có Nhật Bản. 

Quan hệ Mỹ-Trung hiện cũng có nhiều căng thẳng. Cuối tháng 8/2014, Washington tố cáo máy bay tiêm kích Trung Quốc ba lần bay sát một cách nguy hiểm một máy bay quân sự Hoa Kỳ, trên không phận quốc tế vùng biển Hoa Đông.

Đáp lại, Bắc Kinh yêu cầu Washington chấm dứt các hoạt động do thám trên không và trên biển những vùng sát biên giới Trung Quốc. Bắc Kinh cảnh báo là những hành động này có thể gây ra những "tai nạn đáng tiếc".

Tháng Tư 2001, cũng trong khu vực này, một máy bay EP-3 của Hải quân Mỹ đã va chạm một máy bay Trung Quốc, làm cho viên phi công Trung Quốc thiệt mạng, còn máy bay của Mỹ phải hạ cánh khẩn cấp xuống đảo Hải Nam. Phi hành đoàn Mỹ đã bị Trung Quốc bắt giữ và hỏi cung. Sự cố này đã gây ra khủng hoảng ngoại giao giữa hai nước.