Việt Nam cần phải chơi tất cả lá bài?

(Phản đối Trung Quốc xâm lược) - “Việt Nam và Philippines quyết phản đối Trung Quốc” – Thông điệp này được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đưa ra tại cuộc họp báo chung với Tổng thống Philippines Benigno Aquino tại Manila ngày 21/5. 

Bài phát biểu của Thủ tướng Việt Nam có đoạn: “Về tình hình Biển Đông, tôi và Ngài Tổng thống cùng chia sẻ quan ngại sâu sắc về tình hình đặc biệt nguy hiểm hiện nay ở Biển Đông trước việc Trung Quốc tiến hành nhiều hành động vi phạm luật pháp quốc tế, Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, xâm phạm nghiêm trọng vùng biển của các quốc gia ven biển, nhất là vụ hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 và đưa nhiều tàu hộ tống bảo vệ xâm phạm sâu vào trong vùng thềm lục địa và đặc quyền kinh tế của Việt Nam, đe dọa nghiêm trọng hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải tại Biển Đông.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Tổng thống Philippines Benigno Aquino tại họp báo chungở Manila ngày 21/5.

“Hai bên kiên quyết phản đối và kêu gọi các nước, cộng đồng quốc tế tiếp tục lên tiếng mạnh mẽ yêu cầu Trung Quốc chấm dứt ngay các hành động xâm phạm nêu trên, triệt để tuân thủ luật pháp quốc tế, Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982, Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), và phấn đấu sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói.

Tổng thống Philippines Benigno Aquino nói với các nhà báo: “Chúng tôi cùng đối diện các thách thức vì cùng là những quốc gia có bờ biển và cũng là người anh em trong ASEAN.

Tôi tin tưởng rằng việc tiếp tục hợp tác giữa Philippines và Việt Nam sẽ giúp chúng tôi bảo vệ tốt hơn tài nguyên biển.”

Thông điệp của Thủ tướng Việt Nam được đưa ra chưa đầy hai tuần sau khi ông đã có những tuyên bố mạnh mẽ lên án Trung Quốc tại hội nghị Asean ở Myanmar.

Tại đây Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lên án Trung Quốc có hành động nguy hiểm ở Biển Đông và kêu gọi Bắc Kinh rút giàn khoan khỏi vùng biển của Việt Nam.

Tất cả lá bài

Giáo sư Carl Thayer, nhà quan sát Việt Nam nói rằng Việt Nam phải chơi tất cả lá bài họ có trong tay vì rõ ràng là ASEAN đã không phản đối Trung Quốc.

“Việc Việt Nam cùng sát vai với một đồng minh của Hoa Kỳ và kêu gọi trực tiếp để có sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế là chưa có tiền lệ”, ông Thayer được Reuters dẫn lời.

Trong cùng ngày 21/05, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh có cuộc điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ John Kerry về căng thẳng với Trung Quốc.

Bộ Ngoại giao Việt Nam cho hay theo Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam, Trung Quốc “liên tục gia tăng số lượng tàu, trong đó có tàu hộ vệ tên lửa, tàu tuần tiễu tấn công nhanh và tàu đổ bộ lớn”.

Ông Phạm Bình Minh nhắc lại “Việt Nam đã hết sức kiềm chế, kiên trì thông qua đối thoại, tránh xung đột, đồng thời kiên quyết yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan và các tàu hộ tống khỏi khu vực” trong cuộc điện đàm này.

Cũng theo Bộ Ngoại giao Việt Nam, Ngoại trưởng Mỹ trả lời rằng ông “đánh giá cao sự kiềm chế và thiện chí của Việt Nam thể hiện trong việc kiên trì sử dụng các biện pháp hòa bình và đối thoại, không để căng thẳng leo thang”.

Giữa lúc quan hệ với Trung Quốc căng thẳng, giới quan sát nói chính phủ Việt Nam cũng đang phải thận trọng trước phản ứng trong nước.

Vào cuối tuần trước, nhà chức trách Việt Nam đã thận trọng trước các cuộc tuần hành ôn hòa phản đối Trung Quốc tại Hà Nội, Tp HCM và những nơi khác ở Việt Nam.