Israel dự đoán 4 kịch bản xung đột ở Hoa Đông, Biển Đông

Cơ quan Israel dự đoán 4 kịch bản xung đột ở Hoa Đông, Biển Đông

Đông Bình

(GDVN) - Các kịch bản xung đột ở Biển Đông và biển Hoa Đông với nhiều nhân tố phức tạp, nhất là Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, ngoại giao... cung cấp nhiều nội dung cân nhắc

Tình hình bố trí quân sự ở lãnh thổ Nhật Bản do Google cung cấp

Nhà phân tích Gary Sands gần đây có bài viết đăng trên trang mạng "Hiệp hội chính sách ngoại giao" - một cơ quan nghiên cứu Mỹ.

Bài viết cho rằng, cùng với tình hình biển Hoa Đông và Biển Đông trong năm 2014 ngày càng căng thẳng, công ty "Chiến lược" Wikistrat - cơ quan nghiên cứu thương mại nổi tiếng Israel gần đây đã công bố một bản báo cáo liên quan đến nhà phân tích của công ty này đưa ra các kịch bản xảy ra xung đột ở biển Hoa Đông, Biển Đông.

Sau khi phân tích nhiều loại nhân tố quan trọng làm cho tình hình Biển Đông và biển Hoa Đông không ổn định, báo cáo cho rằng, biển Hoa Đông và Biển Đông tồn tại 4 loại xung đột tiềm tàng, trong đó bao gồm hai nước Trung Quốc và Mỹ lùi lại một bước để cho tình hình khu vực phát triển, thay đổi trong sự ảnh hưởng không có siêu cường.

Tuy nhiên, trong tình hình này, cạnh tranh giữa các nước chủ trương lãnh thổ ở biển Hoa Đông và Biển Đông vẫn tồn tại, đặc biệt là Nhật Bản. Nhiều quốc gia khu vực sẽ lựa chọn nâng cấp lực lượng vũ trang của họ để đề phòng mối đe dọa từ Trung Quốc trong tương lai.

Trong mấy năm qua, do bị ảnh hưởng bởi Trung Quốc ngày càng "tự tin" và mạnh lên, tình hình biển Hoa Đông và Biển Đông ngày càng căng thẳng.

Nhiều quốc gia khu vực này trong đó có Trung Quốc, Nhật Bản, Nga, Malaysia, Brunei, Việt Nam và Philippines đều tuyên bố có chủ quyền đối với một phần lãnh thổ biển Hoa Đông hoặc Biển Đông, trong đó một số yêu cầu lãnh thổ tồn tại chồng lấn.

Tình hình bố trí quân sự ở lãnh thổ Nhật Bản do Google cung cấp (nguồn báo Hoàn Cầu, TQ)

Biển Hoa Đông và Biển Đông có nghề cá và trữ lượng dầu khí phong phú. Là siêu cường lớn nhất trên thế giới và người bảo vệ trật tự quốc tế hiện nay, Mỹ lo ngại Quân đội Trung Quốc ngày càng tự tin và mạnh lên, lo ngại Bắc Kinh có thể sẽ làm nổ ra xung đột ở đảo Senkaku, quần đảo Trường Sa và bãi cạn Scarborough.

Sự lo ngại của Washington hoàn toàn không phải không có căn cứ - trong 10 năm qua, thông qua thúc đẩy phát triển hệ thống vũ khí mới trong nước và mua sắm hệ thống vũ khí nước ngoài tiên tiến, năng lực Hải quân và Không quân Trung Quốc được tăng cường rất lớn.

Trong vài năm qua, để đáp trả hành động ngày càng cứng rắn của Bắc Kinh, rất nhiều quốc gia tồn tại tranh chấp lãng thổ với Trung Quốc đều đang tìm cách nhanh chóng hiện đại hóa lực lượng hải quân.

Hệ thống chống can thiệp/phong tỏa khu vực do Trung Quốc không ngừng phát triển cũng rất tiên tiến, dư luận đã hoài nghi về năng lực phản ứng khủng hoảng của Hải quân Mỹ.

Cùng với tình hình Biển Đông và biển Hoa Đông ngày càng căng thẳng trong năm 2014, công ty Wikistrat - cơ quan nghiên cứu thương mại nổi tiếng Israel gần đây đã công bố một bản báo cáo liên quan đến nhà phân tích công ty này tưởng định về các cuộc xung đột ở biển Hoa Đông và Biển Đông.

Tình hình bố trí quân sự ở lãnh thổ Nhật Bản do Google cung cấp (nguồn báo Hoàn Cầu, TQ)

Báo cáo đã chỉ ra 4 nhân tố quan trọng làm cho tình hình biển Hoa Đông và Biển Đông bất ổn, trong đó bao gồm: tinh thần dân tộc ở khu vực tăng lên và tác động qua lại, năng lực của nhân viên đàm phán và con đường ngoại giao quốc tế, kiểm soát tham vọng tài nguyên biển và xây dựng vũ trang khu vực. Sau khi phân tích 4 nhân tố này, nhà phân tích của công ty Wikistrat cho rằng, biển Hoa Đông và Biển Đông tồn tại 4 loại kịch bản xung đột.

Kịch bản 1: Bắc Kinh chi phối tình hình biển Hoa Đông và Biển Đông

Bài viết cho rằng, trước hết là kịch bản xấu nhất, đó là tình hình biển Hoa Đông và Biển Đông do Bắc Kinh chi phối. Nhà phân tích của công ty Wikistrat tưởng định, Mỹ sẽ từ bỏ chiến lược "chuyển trọng tâm sang châu Á", làm cho các nước mới nổi ở khu vực tự thành lập liên minh ngăn chặn Trung Quốc.

Do bản thân liên minh ASEAN tồn tại điểm yếu, hơn nữa khả năng tự bảo vệ có hạn, cộng với tinh thần dân tộc chủ nghĩa lên cao, cho nên, Trung Quốc có thể tương đối tự do thông qua các thủ đoạn quân sự, chính trị và ngoại giao để mở rộng vai trò ảnh hưởng ở Biển Đông và biển Hoa Đông.

Tình hình bố trí quân sự ở lãnh thổ Nhật Bản do Google cung cấp

Kịch bản 2: Hai nước Trung Quốc và Mỹ đều lùi một bước

Trong kịch bản này, Mỹ và Trung Quốc sẽ đều lùi một bước, để cho tình hình khu vực phát triển, biến đổi trong điều kiện không bị ảnh hưởng bởi siêu cường.

Tuy đã tránh được tình hình xấu nhất, nhưng cạnh tranh giữa các nước chủ trương lãnh thổ ở biển Hoa Đông và Biển Đông vẫn tồn tại, đặc biệt là Nhật Bản.

Nhiều quốc gia khu vực sẽ lựa chọn nâng cấp lực lượng vũ trang của họ để đề phòng mối đe dọa Trung Quốc trong tương lai.

Kịch bản 3: Mỹ-Trung tranh đoạt ảnh hưởng ở biển Hoa Đông và Biển Đông

Trong kịch bản này, nhà phân tích của công ty Wikistrat giả thiết Trung Quốc và Mỹ đều sẽ tiếp tục tìm cách kiểm soát tình hình khu vực, khả năng gây ra xung đột từ tình hình này là cao nhất.

Trong tình hình này, tinh thần dân tộc chủ nghĩa lên cao, khu vực châu Á-Thái Bình Dương tăng cường xây dựng quân bị, cộng với tranh chấp điên cuồng tài nguyên thiên nhiên ở vùng biển tranh chấp sẽ tiếp tục thu hút sự can thiệp của Washington và làm cho Bắc Kinh tiến hành đáp trả tương ứng.

Tình hình bố trí quân sự ở lãnh thổ Nhật Bản do Google cung cấp (nguồn báo Hoàn Cầu, TQ)

Kịch bản 4: Quốc tế tự do của Mỹ tiếp tục phát triển

Kịch bản cuối cùng là trường hợp tốt nhất. Trong tình hình này, Trung Quốc thực sự "trỗi dậy hòa bình", đồng thời cho phép Mỹ phát huy vai trò tổng hợp trong xây dựng trật tự khu vực.

Trung Quốc vẫn bị chi phối bởi nhân tố trong nước (bao gồm bất ổn ở Tân Cương) và nhận thức được họ cần sử dụng tốt hơn luật pháp quốc tế và vai trò của nó trong các tổ chức quốc tế. Trong kịch bản này, tầm ảnh hưởng của năng lực quân sự thường tương đối có hạn, mặc dù các bên đều theo đuổi tài nguyên thiên nhiên, nhưng hoàn toàn không vì vậy mà xảy ra xung đột.

Mặc dù các kịch bản nêu trên đã gây ra tranh luận gay gắt cho các nhà phân tích, nhưng cũng đã thực sự cung cấp một số "nội dung chủ yếu chiến lược" cho mọi người, trong đó bao gồm: Sức mạnh quân sự và kinh tế của Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng cường. Thông qua tiếp tục theo đuổi thủ đoạn cứng rắn về quân sự và ngoại giao, Bắc Kinh sẽ làm cho biển Hoa Đông và Biển Đông trở nên nguy hiểm hơn.

Xây dựng quân bị ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương có thể sẽ gây ra phiền phức cho tất cả các nước có lợi ích liên quan. Sức mạnh trên biển hiện nay ở biển Hoa Đông và Biển Đông thể hiện ở lực lượng tàu ngầm. Đối với tình hình khu vực, Nhật Bản vẫn là một "con bài vạn năng" then chốt.

Ngoại giao và "sức mạnh mềm" vẫn có lợi cho các nước thực hiện mục tiêu an ninh của mình. Tính chất không xác định của ý đồ và cam kết có nghĩa là những sự cố ngoài ý muốn có thể sẽ gây ra xung đột gay go hơn. Tất cả chính phủ các nước Đông Á sẽ khó quản lý được chủ nghĩa dân tộc dân túy.

Tình hình bố trí quân sự ở lãnh thổ Nhật Bản do Google cung cấp (nguồn báo Hoàn Cầu, TQ)

Sân bay Trung Quốc đang xây ở đảo Chữ Thập, Trường Sa của Việt Nam

Sân bay trái phép của Trung Quốc đang định hình ở Chữ Thập, Trường Sa

Hồng Thủy

(GDVN) - Trong 3 tháng qua Trung Quốc đã sử dụng tàu hút bùn để xây dựng hòn đảo nhân tạo dài khoảng 1,7 km, rộng từ 200 đến 300 m ngoài đá Chữ Thập.

Ảnh chụp đá Chữ Thập mới nhất từ vệ tinh và hình đồ họa sân bay Trung Quốc đang xây dựng bất hợp pháp tại đây.

Tờ The Straits Times ngày 22/11 đưa tin, Trung Quốc đang xây dựng một đảo nhân tạo (bất hợp pháp) ở quần đảo Trường Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam) đủ lớn để đặt một sân bay trong khu vực. Người phát ngôn quân đội Mỹ Jeffrey Pool cho biết, hoạt động cải tạo biến đá Chữ Thập ở Trường Sa thành đảo nhân tạo mà Trung Quốc đang tiến hành hoàn toàn có thể đặt một đường băng.
"Có vẻ như đó là những gì Trung Quốc đang làm và nhắm tới", Jeffrey Pool nói với AFP, The Straits Times cho biết. Một cầu tàu cũng đã được Trung Quốc xây dựng ở phía Đông đá Chữ Thập cho đủ lớn để đón các tàu chở dầu và tàu hải quân.
Hoa Kỳ muốn Trung Quốc dừng lại các hoạt động (bất hợp pháp) này và các bên liên quan cũng cần chấm dứt các nỗ lực tương tự. "Chúng tôi kêu gọi Trung Quốc ngừng chương trình cải tạo đá thành đảo và tham gia vào các sáng kiến ngoại giao, khuyến khích tất các bên tự kiềm chế trong các hoạt động tương tự", Jeffrey Pool nói.
Trong 3 tháng qua Trung Quốc đã sử dụng tàu hút bùn để xây dựng hòn đảo nhân tạo dài khoảng 1,7 km, rộng từ 200 đến 300 m ngoài đá Chữ Thập trước đó còn ngập trong nước, tạp chí quốc phòng IHS Jane cho biết. Kết quả của hoạt động nạo vét cải tạo được chụp từ vệ tinh từ ngày 8/8 đến ngày 14/11 cho thấy điều này.
"Việc cải tạo đá Chữ Thập là dự án biến đá thành đảo thứ 4 được Trung Quốc thực hiện (bất hợp pháp) ở quần đảo Trường Sa trong khoảng thời gian 12 đến 18 tháng qua, và đến nay nó trở thành đảo nhân tạo lớn nhất trong khu vực quần đảo Trường Sa", IHS Jane cho biết. Trung Quốc đã xây dựng đảo nhân tạo trái phép tại Gạc Ma, Châu Viên và Ga Ven.
IHS Jane bình luận, động thái này của Bắc Kinh nhằm mục đích buộc các bên liên quan từ bỏ yêu sách của mình (?!), hoặc tạo cho Trung Quốc một vị thế mạnh mẽ hơn trên bàn đàm phán.

Hình ảnh Trung Quốc cải tạo bất hợp pháp ở Trường Sa được đăng tải trên các diễn đàn quân sự trực tuyến nước này.

Hoa Kỳ đã thúc giục Trung Quốc và các bên liên quan giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ một cách hòa bình và không ép buộc, đồng thời thúc giục Bắc Kinh tham gia đàm phán, ký kết bộ Quy tắc ứng xử của các bên trên Biển Đông (COC) có tính ràng buộc để xoa dịu cuộc đối đầu trên biển.
Nhưng Bắc Kinh có xu hướng đòi hỏi đàm phán tay đôi với từng bên tranh chấp vốn có sự phụ thuộc ít nhiều vào Trung Quốc về kinh tế - thương mại. Họ lập luận rằng họ có cái gọi là "chủ quyền" với gần như toàn bộ Biển Đông, tuyến hàng hải trọng yếu của quốc tế và khu vực.
Trước đó, sau khi xâm lược và chiếm đóng bất hợp pháp 6 bãi đá ở Trường Sa của Việt Nam từ năm 1988 bao gồm Chữ Thập, Gạc Ma, Ga Ven, Tư Nghĩa, Su Bi, Châu Viên và bãi Vành Khăn năm 1995, Trung Quốc đã xây dựng công sự nhà nổi quân sự kiên cố bất hợp pháp tại 7 điểm này. Riêng tại đá Chữ Thập, Trung Quốc đã xây dựng 1 cầu tàu, lắp đặt súng máy phòng không, hệ thống phòng thủ chống người nhái, thiết bị thông tin liên lạc và một nhà kính - PV.

Ông Thường Vạn Toàn, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc.

Trong một động thái khác có liên quan, Reuters ngày 21/11 đưa tin, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc ông Thường Vạn Toàn hôm Thứ Sáu kêu gọi khu vực "quản lý tốt hơn khủng hoảng". Thường Vạn Toàn nói rằng quân đội nước ông muốn hòa bình, nhưng không bao giờ quên "bài học cay đắng trong quá khứ".
Việc mở rộng các hoạt động quân sự của Trung Quốc và bành trướng sức mạnh trên khu vực châu Á - Thái BÌnh Dương đã khiến các nước láng giềng hết sức cảnh giác với Trung Quốc, đặc biệt là các nước (bị Trung Quốc nhảy vào) tranh chấp lãnh thổ, bao gồm Nhật Bản, Việt Nam, Philippines.
Nguy cơ một cuộc đối đầu không mong muốn giữa quân đội Mỹ và Trung Quốc ở châu Á - Thái Bình Dương đã dẫn đến việc hai cường quốc thảo luận về các cơ chế giảm căng thẳng quân sự. "Chúng tôi kêu gọi tăng cường hơn nữa quản lý tranh chấp để cải thiện khả năng đối phó với khủng hoảng", ông Thường Vạn Toàn phát biểu tại một diễn đàn an ninh ở Bắc Kinh với sự tham dự của các quan chức và học giả từ Trung Á, châu Á - Thái Bình Dương.
"Tranh chấp phải được giải quyết thông qua đàm phán với sự tôn trọng đầy đủ (cái gọi là) sự kiện lịch sử và luật pháp quốc tế", Thường Vạn Toàn nhấn mạnh, trong đó cái gọi là sự kiện lịch sử, sự thật lịch sử mà Trung Quốc đưa ra để đòi "chủ quyền" gần như toàn bộ Biển Đông là hoàn toàn ngụy tạo, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của các nước ven Biển Đông, trong đó có Việt Nam - PV.
Tuy nhiên Thường Vạn Toàn cũng tuyên bố, Trung Quốc "đã học được một bài học cay đắng từ giai đoạn lịch sử tồi tệ của mình" và Bắc Kinh sẽ tiếp tục mở rộng sức mạnh quân sự trong khi ông Toàn (cố tình) hạ thấp khả năng quân sự hiện tại của Trung Quốc: "Hiện nay quân đội Trung Quốc vẫn chưa hoàn toàn hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ thông tin mới ở giai đoạn đầu. Trung Quốc còn thua xa các lực lượng quân sự tiên tiến khác trên thế giới".

Trung Quốc dùng thủy phi cơ tuần tra Biển Đông

Trung Quốc lần đầu tiên dùng thủy phi cơ tuần tra Biển Đông

Đông Bình

(GDVN) - Trung Quốc lần đầu tiên dùng thủy phi cơ của hàng không Mỹ Á để tuần tra liên hợp ở vùng biển phía đông và phía nam tỉnh Hải Nam, là động thái mới lạ.

Ngày 19 tháng 11 năm 2014, tàu Hải tuần-1103 và thủy phi cơ Trung Quốc tiến hành tuần tra liên hợp ở Biển Đông.

Tờ "Tin tức Tham khảo" Trung Quốc ngày 21 tháng 11 đăng bài viết "Báo Nhật: Trung Quốc tiến hành huấn luyện trên biển, trên không ở Biển Đông, máy bay cánh cố định lần đầu tiên tham gia".

Bài viết dẫn thông tin từ trang mạng chính quyền tỉnh Hải Nam, Trung Quốc cho biết, từ ngày 18 đến ngày 19 tháng 11, Trung Quốc đã lần đầu tiên tiến hành huấn luyện tuần tra trên biển, trên không ở vùng biển đảo Hải Nam trên Biển Đông với sự tham gia của tàu tuần tra trên biển và thủy phi cơ.

Theo tờ "Yomiuri Shimbun" Nhật Bản ngày 20 tháng 11, chủ đề huấn luyện lần này là "bảo đảm an ninh hàng hải" và "bảo vệ môi trường biển", 2 tàu tuần tra đã tham gia huấn luyện. Phía Trung Quốc nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên "máy bay cánh cố định" tiến hành tuần tra liên hợp trên biển, trên không với tàu tuần tra ở Biển Đông.

Vì vậy, điều này có thể nói là một công tác chuẩn bị của Trung Quốc nhằm tăng cường năng lực hoạt động và năng lực trên biển, trên không ở vùng biển tranh chấp này.

Theo bài báo, Trung Quốc tiến hành hoạt động bồi đắp (bất hợp pháp) ở quần đảo Trường Sa - nơi đang có tranh chấp chủ quyền với các nước như Việt Nam và Philippines, có kế hoạch xây dựng đường băng máy bay ở đó để tăng cường kiểm soát thực tế (một cách bất hợp pháp, đe dọa chủ quyền của Việt Nam và các nước, đe dọa an ninh hàng hải).

Ngày 19 tháng 11 năm 2014, tàu Hải tuần-1103 và thủy phi cơ Trung Quốc tiến hành tuần tra liên hợp ở Biển Đông.

Trước đó, tờ "Nhân Dân" Trung Quốc ngày 19 tháng 11 cho biết, Trung Quốc đã lần đầu tiên sử dụng thủy phi cơ cho hoạt động tuần tra liên hợp lập thể trên biển, trên không triển khai ở vùng biển phía đông và phía nam tỉnh Hải Nam thuộc Biển Đông.

Chủ đề tuần tra trên biển, trên không lần này là "bảo đảm an ninh hàng hải" và "bảo vệ môi trường biển", Cục hàng hải Hải Nam điều tổng cộng 26 nhân viên thực thi pháp luật, tàu Hải tuần-21, tàu Hải tuần-1103 và phối hợp với thủy phi cơ của hãng hàng không Mỹ Á để triển khai tuần tra, chủ yếu là tiến hành tuần tra liên hợp trên biển, trên không đối với trật tự giao thông trên biển ở vùng biển liên quan như eo biển Quỳnh Châu, vùng biển phía đông và phía nam Hải Nam.

Hoạt động tuần tra lần này sẽ tiến hành nhiều đột phá về tuần tra hàng hải:

Một là lần đầu tiên triển khai hoạt động tuần tra liên hợp thực thi pháp luật trên biển, trên không ở Biển Đông có sự tham gia chung của máy bay cánh cố định và tàu tuần tra.

Hai là lần đầu tiên sử dụng nguồn lực xã hội cho hoạt động tuần tra thực thi pháp luật hàng hải ở Biển Đông.

Ba là lần đầu tiên sử dụng thủy phi cơ cho hoạt động tuần tra thực thi pháp luật hàng hải; thông qua hoạt động tuần tra nghiên cứu cơ chế phối hợp giữa máy bay cánh cố định và tàu tuần tra trong tuần tra thực thi pháp luật hàng hải, tích lũy kinh nghiệm tuần tra liên hợp trên biển, trên không đặc biệt là tuần tra trên không của thủy phi cơ, đặt nền tảng cho tiếp tục tăng cường khả năng tuần tra thực thi pháp luật hàng hải Hải Nam, bảo đảm an toàn giao thông và môi trường biển Biển Đông.

Thủy phi cơ Trung Quốc lần đầu tiên tham gia tuần tra hàng hải

Nhiệm vụ chung của hoạt động tuần tra lần này gồm:

Một là tuần tra môi trường đi lại và trật tự đi lại trên biển, giám sát tình hình tuân thủ công ước quốc tế liên quan đến an toàn giao thông trên biển và chống ô nhiễm cùng với "luật pháp của Trung Quốc".

Hai là giám sát môi trường biển.

Ba là tìm cách nghiên cứu cách thức sử dụng thủy phi cơ tuần tra và cách thức tuần tra liên hợp trên biển giữa tàu và máy bay.

Bốn là kiểm tra tình hình các công trình hướng dẫn/dẫn đường, tiến hành kiểm tra các công trình như phao tiêu, trạm hệ thống nhận biết tự động tàu (AIS); kiểm tra độ chính xác của hải đồ.

Năm là giám sát tình hình tàu thuyền sử dụng AIS, thiết bị thông tin vô tuyến điện.

Sáu là giám sát tình hình hoạt động của các công trình trên biển, kiểm tra tình hình thực hiện các thông báo, cảnh báo.

Bảy là tìm hiểu tình hình hoạt động (cách thức, số lượng, phân bố) của tàu cá ở vùng biển phía đông và phía nam đảo Hải Nam; tuần tra tình hình tuyến đường, lưới đánh cá ở eo biển Quỳnh Châu.

Tám là tuần tra trật tự đi lại trên biển.

Thủy phi cơ Trung Quốc lần đầu tiên tham gia tuần tra hàng hải

Được biết, hoạt động tuần tra này được tiến hành theo 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1, tàu Hải tuần-21 vào 8 giờ ngày 18 tháng 11 xuất phát từ cảng Thanh Lan, 12 giờ ngày 18 tháng 11 thủy phi cơ của hãng hàng không Mỹ Á cất cánh từ hồ nước Vạn Ninh, đến khoảng 13 giờ trưa ngày 18 tháng 11, thủy phi cơ và tàu hải tuần này tập trung ở vùng biển giàn khoan Văn Xương, triển khai tuần tra lập thể trên biển, trên không đối với vùng biển xung quanh, trong đó, thủy phi cơ tiến hành tuần tra đối với ngư trường, các hạng mục thi công trên biển và tàu vận tải ở dọc đường. Sau đó, tàu Hải tuần-21 và thủy phi cơ đến eo biển Quỳnh Châu tiến hành tuần tra.

Giai đoạn 2 là vào ngày 19 tháng 11, tàu Hải tuần-1103 cùng với thủy phi cơ của hàng không Mỹ Á xuất phát từ Tam Á, tiến hành tuần tra đối với vùng biển phía nam Hải Nam.

Trong quá trình tuần tra, tàu Hải tuần-21 và Hải tuần-1103 sẽ thông qua điện đài đối không và VHF của tàu duy trì liên lạc với thủy phi cơ, trao đổi tình hình tuần tra và kế hoạch hành động, tiến hành giám sát đối với tình hình chống ô nhiễm trên biển, tình hình các vật cản trên biển, hoạt động đi lại, neo đậu và vi phạm pháp luật của tàu thuyền, có thể dựa vào yêu cầu tiến hành khảo sát lấy chứng cứ, thông qua hệ thống AIS và hệ thống thông tin khác để tiến hành tra hỏi đối với các tàu thuyền có liên quan.

Theo bài báo, thủy phi cơ tham gia hoạt động tuần tra này có đặc điểm cơ động linh hoạt, tầm nhìn rộng, có thể bay sát mặt biển, có thể lâm thời hạ cánh trên biển khi điều kiện cho phép, có lợi cho hỗ trợ thực thi pháp luật trên biển, điều tra lấy chứng cứ vi phạm của tàu thuyền, tìm kiếm cứu nạn trên biển, đồng thời còn có thể tiến hành quan sát gần đối với các phao tiêu hàng hải và các công trình khác.

Tàu Hải tuần-1103 và thủy phi cơ Trung Quốc tiến hành tuần tra liên hợp trên biển, trên không ở Biển Đông

Bây giờ mới “nhìn ra” vấn đề an ninh quốc phòng?

Thừa Thiên Huế bây giờ mới “nhìn ra” vấn đề an ninh quốc phòng?

THÙY LINH

(GDVN) - Quan điểm của tỉnh là sẽ không làm kinh tế bằng mọi giá mà đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế gắn với AN-QP. Tỉnh đã gửi báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ.

Xung quanh sự việc Ban Quản lý Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô (tỉnh Thừa Thiên Huế) cấp phép cho nhà đầu tư Trung Quốc làm dự án du lịch trên núi Hải Vân (Báo GDVN đã phản ánh), UBND tỉnh Thừa Thiên Huế vừa có báo cáo cung cấp cho các cơ quan báo chí.
Theo tài liệu cung cấp cho báo chí vào ngày 20/11, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết: Địa điểm thực hiện dự án khu du lịch nghỉ dưỡng quốc tế World Shine – Huế nằm trong Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô theo Quyết định 1771/QĐ-TTg ngày 05/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt qui hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô đến năm 2025; trong đó thể hiện rõ địa danh và vị trí mũi Cửa Khẻm và hòn Sơn Chà thuộc địa bàn Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô. Tỉnh Thừa Thiên Huế khẳng định khu vực Mũi Khẻm, hòn Sơn Chà là thuộc địa giới hành chính Thừa Thiên Huế quản lý.

Khu vực được đánh dấu vòng tròn là vùng mà BQL Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô cấp phép cho dự án khu du lịch nghỉ dưỡng quốc tế World Shine – Huế. Ảnh Thùy Linh

Nói về quy trình thực hiện dự án, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho rằng: Đây là dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ quy định tại Điều 37 Nghị định số 108/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 của Chính phủ. Việc cấp giấy phép cho dự án này được triển khai theo đúng qui trình, trình tự thủ tục theo qui định. Thẩm quyền cấp phép đầu tư thuộc Ban Quản lý Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô cấp phép theo qui định tại điều 39, Nghị định 108/2006/NĐ-CP. Trước khi cấp phép, BQL Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô đã xin ý kiến các cơ quan liên quan về địa điểm triển khai dự án và an ninh quốc phòng khu vực này.
Trong Quyết định 1771/QĐ-TTg ngày 5/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô, tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2025 và bản đồ quy hoạch kèm theo đều thể hiện rõ địa danh và vị trí mũi Cửa Khẻm và hòn Sơn Chà thuộc địa bàn Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô.

Cty Cổ phần Thế Diệu công bố quy mô dự án. Ảnh Thùy Linh

“Hiện nay tỉnh Thừa Thiên Huế đang chỉ đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh xin ý kiến Quân khu IV và Bộ Quốc phòng và về an ninh quốc phòng trước khi phê duyệt qui hoạch chi tiết xây dựng và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhà đầu tư”, một đoạn trong bản báo báo cáo viết.
UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cũng công bố chính thức quy mô dự án như sau: Tổng mức đầu tư của dự án khu du lịch nghỉ dưỡng quốc tế World Shine – Huế khoảng 5.250 tỷ đồng (tương đương 250 triệu USD), trong đó vốn góp để thực hiện dự án là 798 tỷ đồng. Tiến độ dự án được thực hiện trong 10 năm, kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đầu tư. Thời gian hoạt động của dự án là 50 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đầu tư.

Muốn tới được dự án này bằng đường bộ thì phải "đánh cược số mệnh" đi qua đèo Hải Vân quanh co, nguy hiểm. Chưa kể hơn 5km đường đèo tiếp theo để tới được dự án trên núi Hải Vân. Ảnh Thùy Linh

Chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Thế Diệu, vốn điều lệ 798 tỷ đồng, gồm 4 cổ đông sáng lập. Người đại diện theo pháp luật là Tổng giám đốc - ông Lu Wang Sheng (SN 1964, quốc tịch Trung Quốc, chỗ ở hiện nay lô 8, đường Trường Sa, phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng).
Trong lúc đó, trả lời trên một số Báo, Đại tá Trần Đình Phòng, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết: “Ngày 7/11 vừa qua, cơ quan này đã có công văn gửi các cơ quan quân sự cấp trên xin ý kiến vì đây là vấn đề liên quan đến an ninh quốc phòng nên thuộc thẩm quyền của các cơ quan quân sự. Có khả năng trong tuần tới, Bộ Quốc phòng sẽ cử đoàn cán bộ vào kiểm tra khảo sát lại rồi cho ý kiến có nên đầu tư hay không”.
Theo ông Hoàng Ngọc Khanh, Chánh văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết thì chiều 19/11, UBND tỉnh đã gửi báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ xin ý kiến chỉ đạo về dự án này. Ông Khanh cũng cho biết, quan điểm của tỉnh là sẽ không làm kinh tế bằng mọi giá mà đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế gắn với an ninh quốc phòng. Tỉnh Thừa Thiên Huế sẽ chấp hành nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Tuy nhiên, một điều mà dư luận đặt ra là tại sao trước khi “bút phê” cho dự án khu du lịch nghỉ dưỡng quốc tế World Shine – Huế được cấp phép, BQL Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô và lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế “vô tình” không nhìn ra địa thế, vấn đề an ninh quốc phòng tại địa điểm này, hay vì một lý do gì đó mà vẫn “nhắm mắt” cấp phép!? Để đến bây giờ dư luận và báo chí, các tướng lĩnh quân đội lên tiếng phản đối thì UBND tỉnh Thừa Thiên Huế mới “cấp tốc” xin ý kiến của Thủ tướng và Bộ Quốc phòng!.
Trên thực tế, theo khảo sát của PV Báo GDVN, tại khu vực dự án này thì đây là vùng có địa hình hiểm trở. Muốn lên vùng này thì phải vượt qua rất nhiều đường cua dốc, nguy hiểm trên đèo Hải Vân.

Khu vực được cấp phép đầu tư dự án này có vị trí quan trọng về an ninh quốc phòng. Vậy nhưng BQL Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô và lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế đến bây giờ mới "nhìn ra", sau khi dư luận và các tướng lĩnh quân đội phản đối quyết liệt!?. Ảnh Thùy  Linh

Giả sử dự án này được đầu tư xây dựng đúng như quy mô mà Cty Thế Diệu công bố trên tấm bảng treo trên núi Hải Vân, thì cũng không có khách du lịch nào dám “đánh cược số mạng” vượt hàng chục kilomet đường đèo dốc hiểm trở để tới dự án này. Chưa kể, về mùa mưa thì sương giăng mờ phủ, không thấy đường đi. Vậy, nếu dự án thành công thì xét về phương diện kinh tế thì chưa hẳn đã có lợi cho địa phương.
Bài học một số địa phương đã “lỡ” cấp cho nhà đầu tư Trung Quốc làm dự án nghỉ dưỡng ở khu vực đồng bằng, ven biển nhưng khi họ làm xong, người Việt rất khó tiếp cận dự án của họ. Mọi hoạt động của nhà đầu tư Trung Quốc trong vùng đất dự án họ đều siết chặt an ninh, chỉ có người Trung Quốc mới ra vào được. Huống gì địa bàn dự án khu du lịch nghỉ dưỡng quốc tế World Shine – Huế được xây dựng trên núi Hải Vân, địa hình hiểm trở, mọi hoạt động theo giõi, đi vào vùng dự án này chắc chắn sẽ khó tiếp cận được nếu dự án này hoàn thành. Và nhà đầu tư Trung Quốc họ làm gì ở dự án này khó có ai đoán được!.

Chiếm đèo Hải Vân, kẻ xấu có thể chia đôi đất nước

Tướng Thước: Chiếm đèo Hải Vân, kẻ xấu có thể chia đôi đất nước

QUỐC TOẢN

(GDVN) -Trung tướng Nguyễn Quốc Thước kịch liệt phản đối cấp phép cho dự án khu du lịch tại khu vực đèo Hải Vân bởi vị trí đặc biệt quan trọng về An ninh – Quốc phòng.

Việc UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế cấp phép cho Công ty CP Thế Diệu (thuộc Công ty TNHH World Shine Hong Kong) triển khai dự án Khu Du lịch nghỉ dưỡng quốc tế World Shine ở khu vực Cửa Khẽm – vị trí nằm trên đèo Hải Vân, đã tạo nên những phản ứng trái chiều.
Sự đơn phương cấp phép này đã gây ra sự bất bình trong dư luận nói chung và sự phản đối quyết liệt từ phía các ban, ngành, chức năng thành phố Đà Nẵng. Lý do được đưa ra là dự án đã được cấp phép ngay trên khu vực chưa thống nhất phân định địa giới hành chính giữa tỉnh Thừa Thiên – Huế và thành phố Đà Nẵng. Mặt khác nơi đây được đánh giá khu vực có vị trí trọng yếu về An ninh - Quốc phòng.

Khu vực mà BQL Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô (Thừa Thiên - Huế) cấp giấy phép đầu tư dự án khu du lịch nghỉ dưỡng quốc tế World Shine cho Công ty CP Thế Diệu

Về việc này, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước – nguyên Tư lệnh Quân khu IV đã bày tỏ quan điểm kịch liệt phản đối việc cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án, đồng thời cho rằng, khu vực Cửa Khẽm – vị trí nằm trên đèo Hải Vân là nơi có tầm đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ An ninh – Quốc phòng của đất nước.
“Tôi nghe các đồng chí chính quyền Thừa Thiên - Huế nói đây là khu vực đã được Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh làm kinh tế. Nhưng điều này không đồng nghĩa với việc trao dự án cho người nước ngoài ở một khu vực xung yếu, có vị trí chiến lược về An ninh – Quốc phòng để họ làm kinh tế. Làm kinh tế mà để ảnh hưởng đến An ninh - Quốc phòng thì nhất quyết là không được”, Tướng Thước nêu quan điểm.
Nói về vị trí và tầm chiến lược của khu vực đèo Hải Vân trong các giai đoạn lịch sử, nguyên tư lệnh Quân khu IV phân tích: "Đèo Hải Vân trong đó có núi Bạch Mã với độ cao hơn 1.000m, là khu vực hành chính tiếp giáp giữa Quân khu IV và Quân khu V. Đây cũng là khu vực mang tính chất quân sự, một vị trí chiến lược hiểm yếu trong hệ thống phòng thủ của đất nước".

Trung Tướng Nguyễn Quốc Thước

Trung Tướng Nguyễn Quốc Thước nhấn mạnh thêm: “Khu phức hợp du lịch nghỉ dưỡng Lăng Cô-Việt Nam nằm trong khu vực Cửa Khẽm, không chỉ đơn thuần chỉ là dự án về kinh tế, mà sâu xa hơn là mục đích chính trị lâu dài, nhất là trong thời điểm giữa Việt Nam và Trung Quốc đang có những bất đồng liên quan đến vấn đề biển đảo. Do vậy, hơn bất cứ lúc nào, bằng mọi giá cũng không thể giao vị trí trên cho chủ đầu tư Trung Quốc hay bất cứ nước nào, tham gia hoạt động kinh tế tại khu vực trọng yếu về An ninh - Quốc phòng này được".
“Bài học lịch sử 2 lần dân tộc ta bị chia cắt vẫn còn đó. Thời nhà Nguyễn bị chia cắt ở sông Gianh, đến thời Pháp là khu vực sông Bến Hải. Lúc đó, nhân dân ta cực kỳ đau sót và phải đổ biết bao sương máu, thời gian mới giành lại được toàn vẹn lãnh thổ. Như vậy, đặt trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh, nếu bên nào chiếm được khu vực đèo Hải Vân thì sẽ chia cắt toàn bộ lãnh thổ đất nước thành 2 phần, khi đó thì rất khó thống nhất”, Tướng Thước nêu bài học lịch sử.
Từ những phân tích mang tính chiến lược về An ninh – Quốc phòng, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước đưa ra đề nghị hủy quyết định cấp phép đầu tư dự án, đồng thời cho rằng, cần đề cao cảnh giác trước ý đồ sâu xa của người nước ngoài trong việc cấp phép đầu tư dự án tại vị trí nói trên: “Phải tìm cách hủy quyết định phê duyệt đầu tư dự án. Đừng có thấy lợi trước mắt về kinh tế mà để lại hậu họa cho con cháu về sau…”

TQ khánh thành tuyến đường sắt dài nhất thế giới

Đoàn tàu với 82 toa chở hàng dự kiến sẽ mất 21 ngày để đi hết 10.000km, đi qua 6 nước giữa Trung Quốc và Tây Ban Nha.

Mang tên Yixinou, đoàn tàu rời Yiwu - trung tâm công nghiệp cách Thượng Hải chưa đầy 320km về phía nam, hôm 18/11 và dự kiến sẽ tới Madrid vào tháng 12 sau khi đi qua Kazakhstan, Nga, Belarus, Ba Lan, Đức, Pháp, trang web Local.se đưa tin.
Đường sắt mới khánh thành này dài hơn tuyến đường nổi tiếng nối Moscow và Vladivostok 725km. Tuy nhiên, không giống tuyến đường sắt ở Nga, hàng hóa trên tàu Yixinou sẽ được chuyển tới các toa trần khác nhau tại ba địa điểm trong suốt chuyến đi vì khoảng cách không tương thích giữa các nước.
Trung Quốc hăm hở kết nối Yiwu - thị trường bán buôn lớn nhất thế giới dành cho những hàng hóa tiêu dùng nhỏ, tới châu Âu bằng đường sắt. Theo Ủy ban châu Âu (EC), EU nhập khẩu nhiều hàng hóa của Trung Quốc nhất. Trị giá giao dịch giữa hai bên là hơn một tỷ đô la một ngày.
Thông tấn xã Trung Quốc cho biết thêm, tuyến đường sắt mới sẽ giúp giảm sự dựa dẫm vào vận tải đường biển và đường không. Các doanh nghiệp ở Yiwu hoan nghênh tuyến đường mới này, cho biết, nó nhanh hơn vận tải đường biển và rẻ hơn vận chuyển đường không.
Việc chạy thử nghiệm tuyến đường sắt mới đã bắt đầu từ đầu năm, rời Yiwu và kết thúc ở Trung Á, đã giúp tăng giá trị xuất khẩu của khu vực duyên hải này thêm 39 triệu USD.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rất lạc quan về tương lai tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc với châu Âu khi gặp gỡ Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajov ở Bắc Kinh hồi đầu mùa thu này.
Tuy nhiên, vẫn còn những lo ngại về chi phí vận chuyển hàng hóa qua tuyến đường sắt này. Hiện thời, phí chuyển hàng qua tuyến Yiwu-Madrid cao hơn 20% so với vận tải đường biển.

• Hoài Linh

Nga hướng Đông, cuộc chơi mới cho Việt Nam

- Hàng loạt động thái cho thấy Nga đang đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam như một phần quan trọng trong chính sách hướng Đông. Các DN hai bên đã tìm thấy những cơ hội mới trong xu thế này. 

Rầm rộ tới Việt Nam
Cuối tháng 10/2014, hàng loạt các DN lớn trong lĩnh vực công nghệ cao của Nga gồm Angstrem, BOLID, Vineta, Siberi - Sibtekhnomash, Ekra, Công ty "Hóa học nước", Công ty "Trung tâm Hệ thống an ninh đồng bộ - Yug"... và Viện Nghiên cứu "ATOLL" đã tới Việt Nam để thúc đẩy dự án khóa học và kỹ thuật "Nga - Việt Nam: Nền kinh tế mới".
Đây là hoạt động đầu tiên trong khuôn khổ dự án đổi mới công nghệ cao dài hạn "Nga - Việt Nam: nền kinh tế mới" được Ủy ban Khoa học và Công nghệ cao thuộc Viện Đuma Quốc gia Liên bang Nga và Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội Việt Nam bảo trợ nhằm thúc đẩy quan hệ đầu tư, thương mại và hợp tác song phương.
Qua tham gia dự án này, các DN Nga càng thấy rõ hơn nhu cầu ở Việt Nam trong nhiều lĩnh vực như: sinh học, năng lượng, đào tạo, xây dựng, tự động hóa, công trình công nghiệp và chuyên ngành, đồng thời là các đề xuất đầu tư vào Việt Nam. Nhiều DN Nga cũng đã có nhiều hợp tác với các tập đoàn lớn trong nước như EVN...
Trên thực tế, đây chỉ là bước tiếp theo trong nỗ lực giúp các DN Nga thâm nhập vào Việt Nam. Trước đó, dù chưa rầm rộ nhưng đã có nhiều tập đoàn lớn tham gia vào các dự án rất lớn tại Việt Nam trong nhiều lĩnh vực trọng yếu.

Liên tiếp các cuộc tiếp xúc, hợp tác DN hai nước

Theo Tờ Tiếng nói nước Nga, Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Rosatom là đơn vị được Nga lựa chọn để tác hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam - Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, với hai lò phản ứng với công suất điện khoảng 1.000 MW mỗi lò.
Hồi cuối tháng 5/2014, tại Diễn đàn Kinh tế St. Petersburg, dưới sự chứng kiến của Tổng thống Nga Putin, Tập đoàn Dầu khí quốc gia Nga Rosneft ký thỏa thuận cung cấp 6 triệu tấn dầu ESPO/năm trong thời gian từ 2014-2039 cho Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) nhằm phục vụ cho Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Theo Rosneft, PV OIL là một trong những đối tác chính của Rosneft ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Thậm chí, theo Tiếng nói nước Nga, 2 tập đoàn lớn là Rosneft và Gazprom Neft đã và đang xem xét khả năng mua 49% cổ phần nhà máy lọc dầu Dung Quất nhằm tham gia hiện đại hóa nhà máy này. Hiện tại Zarubezhneft đang hợp tác với PetroVietnam tại Vietsovpetro và đang cung cấp 85% nguyên liệu dầu thô cho nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Cơ hội mới cho DN Việt
Không chỉ hợp tác trong lĩnh vực tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam, các DN Nga cũng coi Việt Nam là nơi có thể nhập hàng hóa chất lượng trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới với hàng loạt các hiệp định thương mại tự do sắp được ký kết và trong bối cảnh Nga đang bị cấm vận từ EU và Mỹ.

Dầu khí, lĩnh vực hợp tác tiềm năng cho cả hai nước.

Gần đây, hàng chục DN đến từ Nga đã đến tìm kiếm cơ hội hợp tác trong đó có tìm kiếm hàng hóa tiêu dùng thiết yếu tại Việt Nam như quần áo và giày dép, đồ gỗ nội thất... Trong khi đó, cũng đã có những DN Việt đầu tiên nắm thời cơ đẩy hàng xuất khẩu vào Nga.
Tờ Pravda của Nga, hôm 18/11 đăng một bài nói đề cao vai trò hợp tác kinh tế với Việt Nam trong chính sách "xoay trục châu Á" của Nga. Theo đó, Việt Nam sẽ là một con rồng châu Á ở tương lai gần.
Theo Pravda, tại Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á vừa qua, Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev cho rằng, khi Việt Nam gia nhập thành công vào Khu vực Thương mại Tự do (FTA) với các nước thuộc Liên minh Hải quan, đây sẽ là cầu nối sang các nước khác ở Đông Nam Á. Việt Nam có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh và xứng đáng được coi là một cường quốc kinh tế mới nổi. Đây là lý do Nga sẽ có lợi khi duy trì mối quan hệ với các nước trong khu vực tăng trưởng nhanh châu Á - Thái Bình Dương này.
Ở chiều ngược lại, các DN Việt Nam cũng đang chủ động tìm kiếm cơ hội ở thị trường Nga.
Hồi đầu tháng 10, Công ty Cổ phần Thủy sản Hùng Vương đã ký kết vay BIDV 400 tỷ đồng và 12 triệu USD để tài trợ hoạt động xuất nhập khẩu, xây dựng kho lạnh, kho ngoại quan và nhà máy chế biến thủy sản tại thị trường Liên Bang Nga.
HVG dự tính sẽ nâng cao chất lượng thủy sản xuất sang Nga đồng thời tận dụng hết nguồn nguyên liệu hải sản đánh bắt phong phú tại các vùng biển nước này. Trong 2015, HVG dự kiến nâng kim ngạch hai chiều của HVG tại thị trường Nga lên 200 triệu USD.
Hiện tại, theo HVG, Chính phủ Nga không nhập thực phẩm từ Mỹ và châu Âu, do vậy, cá tra và các sản phẩm thủy hải sản của Việt Nam sẽ được bán rộng rãi tại 84 tỉnh thành nước này thay vì chỉ bán tại Moscow như trước đây.
Cũng do lệnh cấm vận từ Mỹ và EU cũng như đòn trả đũa của chính phủ Nga, các mặt hàng các DN nước này đang tìm kiếm nhập khẩu thay thế với số lượng lớn là nông sản, trái cây, thủy sản như: cà chua, khoai tây, táo, rau, chè, cà phê, hạt tiêu, điều, cao su, điều, tôm, cá phi lê, gỗ, cá tra, cá ba sa... Tất cả đều sẵn có ở Việt Nam.
Việt Nam và Liên bang Nga thiết lập quan hệ đối tác chiến lược từ năm 2001. Kể từ đó, hai bên đã có những dấu mốc hợp tác đột phá như: chuyến thăm Việt Nam vào tháng 11/2013 của Tổng thống Putin; chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nga hồi đầu tháng 11/2012; chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tới Liên bang Nga cuối năm 2009...

Văn Minh

Ai cũng được trừ Trung Quốc!

Câu lạc bộ 'ai cũng được trừ Trung Quốc'?

Việc Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương do Mỹ dẫn đầu (gọi tắt là TPP) thiếu vắng sự hiện diện của Trung Quốc đã gợi lên nhiều câu hỏi: Liệu TPP có phải là một câu lạc bộ "ai cũng được trừ Trung Quốc", được thiết lập nhằm kiềm chế quốc gia này hay không?

 Liệu Trung Quốc có phản ứng lại bằng các khối thương mại cạnh tranh tương tự, từ đó gia tăng sự thù địch trên lĩnh vực kinh tế đối với Hoa Kỳ? Điều đó có ý nghĩa như thế nào đối với tương lai của trật tự thương mại toàn cầu?
Dù TPP xét cho cùng cũng có thể phục vụ cho lợi ích của Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh vẫn hoài nghi về những quy tắc đang được soạn thảo trong hiệp định này. Đối với Trung Quốc, việc tham gia sâu hơn vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) thông qua vòng đàm phán Doha vẫn là một ưu tiên hàng đầu và quan trọng hơn so với việc xây dựng một nhóm thương mại mới.
Theo David Pilling trong bài viết trên trang Financial Times, khó có thể chứng minh Hoa Kỳ đang thiết lập một câu lạc bộ "ai cũng được trừ Trung Quốc" như ý kiến của nhiều người. Trên lý thuyết, TPP không ngăn Trung Quốc trở thành thành viên của khối. Như Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã giải thích, nếu một nền kinh tế nào đó muốn gia nhập vào TPP, họ chỉ cần nộp đơn xin tham gia chính thức, và sau đó các thành viên hiện có của TPP sẽ xét duyệt và quyết định chấp nhận hay không dựa trên cơ sở đồng thuận.
Lần gần đây nhất Trung Quốc thể hiện mong muốn gia nhập TPP là vào tháng Năm năm 2013. Một đại diện của Bộ Thương mại Trung Quốc đã cho biết Trung Quốc "sẽ phân tích ưu và nhược điểm cũng như khả năng tham gia TPP sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, dựa trên nguyên tắc bình đẳng và cùng có lợi".
Việc tham gia vào TPP có ý nghĩa kinh tế rất quan trọng đối với Trung Quốc. Nếu đứng ngoài hiệp định này, các công ty Trung Quốc sẽ phải đối diện với tình trạng phân biệt đối xử trong thị trường TPP. Ví dụ, TPP sử dụng nguyên tắc "xuất xứ lũy kế" (cumulation of origin) để khuyến khích các công ty từ các quốc gia thành viên nhập nguyên vật liệu từ nội khối TPP thay vì từ những quốc gia bên ngoài như Trung Quốc chẳng hạn, trong khi nước này lại là quốc gia sản xuất nguyên vật liệu lớn nhất thế giới.
Từ quan điểm hệ thống có thể thấy, Trung Quốc sẽ có lợi hơn khi tham gia và xây dựng các quy định ngay từ bây giờ, nếu không sẽ phải chấp nhận các quy định một cách thụ động trong tương lai. Một số qui tắc mới về kinh tế hoặc liên quan đến kinh tế mà TPP đang phát triển có triển vọng sẽ thay thế những quy tắc hiện hành lỗi thời của WTO vốn được thiết lập từ năm 1995.

Bản đồ TPP. Ảnh: Huffington Post

Tuy nhiên, Trung Quốc hiện nay vẫn chưa nộp đơn xin gia nhập và còn đang lo lắng hai vấn đề sau:
Thứ nhất là về tình hình ổn định trong nước. Trung Quốc có thể hưởng lợi từ quá trình mở rộng tự do hóa trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ, từ các chính sách bảo vệ và khuyến khích đầu tư ở mức cao đối với lĩnh vực này, thậm chí cả từ những quy định chống tham nhũng ngặt nghèo hơn, bởi lẽ những vấn đề này phù hợp với chương trình cải cách của các nhà lãnh đạo Trung Quốc. Mặc dù vậy, Trung Quốc cũng rất lo lắng về những khó khăn có thể vấp phải trong lĩnh vực kinh tế khi áp dụng các quy tắc của TPP trên quy mô toàn quốc trong một thời gian ngắn. Quá trình gấp gáp này có thể gây ra những bất ổn xã hội hoặc thậm chí là những bất ổn về mặt chính trị.
Lo lắng thứ hai của Trung Quốc là ở chỗ một số tiêu chuẩn cao của TPP không hẳn đã tốt và phù hợp với Trung Quốc. Điều khoản về quyền sở hữu trí tuệ (IP) của hiệp định này là một ví dụ điển hình. Như một số nhóm lợi ích công đã chỉ ra, điều khoản về IP "quá thiên về các nhóm lợi ích doanh nghiệp lớn" của các nước công nghiệp phát triển và có "ảnh hưởng tiêu cực đối với sự phát triển".
Nhiều nhà bình luận cho rằng, để đối phó với TPP, Trung Quốc đã chủ động xây dựng riêng các khối thương mại đối địch, ví dụ như tổ chức Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), và Khu vực Tự do Thương mại châu Á Thái Bình Dương (FTAAP)
Quan điểm và nhận thức như vậy là sai lầm và thiếu cơ sở thực tế. RCEP không phải là sáng kiến của Trung Quốc. Chính Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã khởi động sáng kiến khu vực này tại cuộc họp thượng đỉnh ở Campuchia năm 2012.
FTAAP cũng không phải là sáng kiến của Trung Quốc, và cũng không phải là một sáng kiến mới. Với cương vị là chủ tọa Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương năm 2014, Trung Quốc đã chủ động thúc đẩy việc hiện thực hóa FTAAP. Tuy nhiên, từ trước đó, vào đầu năm 2006, các nhà lãnh đạo APEC đã nhất trí xem xét về triển vọng của FTAAP.
Trung Quốc không hề có ý định phản ứng lại bằng cách thiết lập các FTA đối nghịch để chống lại Hoa Kỳ, do Trung Quốc không chỉ thấy những thách thức mà còn thấy các cơ hội mà TPP có thể mang lại, ví dụ như việc Trung Quốc có thể tận dụng học hỏi những tiêu chuẩn cao của các nước công nghiệp phát triển. Trung Quốc hướng đến việc trở thành một nước phát triển tầm trung vào giữa thế kỷ 21.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Trung Quốc đã thiết lập khu vực Tự do Thương mại Thượng Hải năm 2013 với sự ủng hộ của Thủ tướng Lý Khắc Cường. Khu vực Thương mại này ra đời nhằm lĩnh hội và áp dụng các tiêu chuẩn và quy định quốc tế mới giống như trong TPP và triển khai tự do hóa đơn phương và các cải cách độc lập. Một mặt, bằng cách chỉ áp dụng mức độ tự do hóa sâu hơn và các tiêu chuẩn cao hơn vào một khu vực cố định, thử nghiệm này có thể (giúp Trung Quốc) kiểm soát các tác động và tránh gián đoạn kinh tế và xã hội quy mô lớn. Mặt khác, nó sẽ giúp Trung Quốc chuẩn bị các bước cần thiết để tham gia vào TPP trong tương lai.
Các quốc gia đều có quyền đàm phán các FTA rộng lớn, được thúc đẩy bởi những mối quan tâm khác về địa chính trị, kinh tế và thương mại của riêng mình.
Tuy nhiên, bản thân những cuộc đàm phán về các FTA rộng lớn này có hai vấn đề nghiêm trọng. Trước hết, các cuộc đàm phán sẽ tiêu tốn các nguồn lực chính trị và tài chính to lớn mà đáng lẽ ra nó phải được sử dụng để kết thúc vòng đàm phán Doha. Thứ hai, các cuộc đàm phán này không giải quyết các vấn đề nhạy cảm nhưng rất hệ trọng đối với sự phát triển bền vững của nền kinh tế toàn cầu, ví dụ như hỗ trợ và trợ cấp xuất khẩu nông nghiệp trong nước, trợ cấp thủy sản và các quy định về chống bán phá giá.
Chính vì lý do đó, Trung Quốc, Hoa Kỳ và các nền kinh tế lớn khác có thể và nên chú trọng hơn vào công việc tái tham gia vào WTO. Thỏa thuận đa phương là khuôn khổ pháp lý hiệu quả nhất hiện có để đảm bảo một môi trường thương mại không phân biệt đối xử giữa tất cả các thành viên, đặc biệt là đối với những nhóm nước nhỏ và nghèo nhất. Điều quan trọng nhất là phải thúc đẩy toàn cầu hóa toàn diện, mà nếu không có nó, tình trạng nghèo đói tất yếu sẽ dẫn đến khủng bố và tội phạm.
Thỏa thuận thương mại Bali Package mà tất cả các thành viên WTO đồng ý vào tháng 12 năm 2013 đã mở ra hi vọng cho các cuộc đàm phán đa phương. Tại Bali, các thành viên cũng đã hứa hẹn cùng nhau thiết lập nên một chương trình hậu-Bali vào cuối năm 2014 với mục tiêu kết thúc vòng đàm phán Doha.
Trần Tuấn Minh - Nguyễn Thị Nhung (theo Yaleglobal). Bài được đăng lại theo nghiencuuquocte.net
*Tác giả bài viết Shuaihua Cheng là Giám đốc điều hành của Trung tâm Quốc tế về Thương mại và Phát triển Bền vững Trung Quốc.